वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किंदा १५ लाख स्वाहा, स्वदेशमै ५ हजारको लगानीले जीवनस्तर उकास्दै

वैदेशिक रोजगारीमा सात वर्ष बिताएका उदयपुर गाईघाट–३ का ३६ वर्षीय विजय गुप्ताको अहिलेको दैनिकी विदेशमा कमाएको पैसाभन्दा फरक छ। जनकपुरधामको ऐतिहासिक बाह्र बिघा मैदानमा सानो ठेलामा चना–चटपटे बेच्दै आएका गुप्ताले यही व्यवसायबाट आफ्नो परिवारको खर्च धान्नुका साथै दुई छोराछोरीलाई जनकपुरकै राम्रो बोर्डिङ स्कुलमा पढाइरहेका छन्।

गुप्ता पनि गाउँका अन्य युवाजस्तै रोजगारीको खोजीमा विदेशिएका थिए। उनले साउदी अरब र मलेसियामा गरी सात वर्ष काम गरे। विदेशमा रहँदा उनले पैसा कमाए पनि लामो समय काम गर्ने क्रममा स्वास्थ्यमा समस्या देखियो। खानपान र कामको नियमित समय नमिल्दा उनलाई अल्सरको समस्या भयो र अन्ततः बिरामी भएर नेपाल फर्किनुपर्‍यो।

नेपाल फर्किएपछि उनको उपचारमा करिब १५ लाख रुपैयाँ खर्च भयो। वैदेशिक रोजगारीका क्रममा कमाएको करिब ८ देखि १० लाख रुपैयाँ उपचारमै सकिएपछि थप खर्च धान्न उनले ४ देखि ५ लाख रुपैयाँ ऋणसमेत लिनुपरेको थियो। पटक–पटकको उपचार र तीन–चार पटकसम्म ठूलो शल्यक्रिया गरेपछि मात्र उनी स्वास्थ्यलाभ गर्न सफल भए।

रोगबाट निको भएपछि गुप्तासामु अर्को ठूलो चुनौती थियो– परिवारको खर्च कसरी चलाउने र उपचारका क्रममा लागेको ऋण कसरी तिर्ने? शारीरिक तथा मानसिक रूपमा तत्काल फेरि विदेश जान सक्ने अवस्था थिएन। विदेश जान फेरि दुईदेखि अढाइ लाख रुपैयाँ ऋण लिनुपर्ने अवस्था थियो भने स्वास्थ्य समस्या पुनः बल्झिने डर पनि थियो।

यही परिस्थितिमा उनले स्वदेशमै केही गर्ने निर्णय गरे। करिब ५ हजार रुपैयाँको प्रारम्भिक लगानीमा जनकपुरधामको बाह्र बिघा मैदानको उत्तरपश्चिम कुनामा चना–चटपटेको ठेला सुरु गरे। सुरुका केही महिना भने व्यापार सोचेजस्तो चलेन। कहिलेकाहीँ दिनभरको आम्दानी १०० रुपैयाँसम्ममा सीमित हुने गरेको उनी सम्झन्छन्।

तर उनले व्यवसाय छाडेनन्। बिहानै ठेला लिएर बाह्र बिघा मैदान पुग्ने, वरपरको क्षेत्र सफा गर्ने र सामग्री तयार पार्ने उनको नियमित दिनचर्या बन्यो। बिहान ९ बजेदेखि व्यापार सुरु गर्ने उनले ग्राहकलाई सहज होस् भनेर ठेलाको वरिपरि ८ देखि १० वटा प्लास्टिकका कुर्सीसमेत राखेका छन्।

उनको व्यापारका लागि बाह्र बिघा मैदानसँगै रहेको प्रसिद्ध सङ्कटमोचन मन्दिर पनि महत्वपूर्ण स्थान बनेको छ। मन्दिरमा दर्शन गर्न आउने श्रद्धालु तथा अन्य मानिस चना–चटपटे खान उनको ठेलामा पुग्ने गरेका छन्। विशेषगरी शनिबार र मंगलबार ग्राहकको चाप बढी हुने गरेको गुप्ता बताउँछन्। ती दिनमा ८ देखि १० हजार रुपैयाँसम्मको व्यापार हुने गरेको छ भने अन्य दिन ४ देखि ५ हजार रुपैयाँसम्मको कारोबार हुने गरेको उनको भनाइ छ।

गुप्ताका अनुसार सबै खर्च कटाएर दैनिक औसत २ हजार रुपैयाँसम्म बचत हुन्छ। यही व्यवसायबाट बचत गरेको रकमले उनले गाउँमा डेढ कट्ठा खेतसमेत किनेका छन्। दुई छोराछोरीको पढाइ र परिवारको दैनिक खर्च पनि यही आम्दानीबाट व्यवस्थापन गरिरहेका छन्।

विदेशमा १२ देखि १४ घण्टासम्म काम गरेका गुप्तालाई अहिले भने आफ्नै देशमा परिवारसँग बसेर गरेको सानो व्यवसायले आत्मनिर्भर बनाएको छ। विदेशमा साथीभाइको लहैलहैमा गएको र त्यहाँ दुःख भोगेपछि मात्र स्वदेशमै पनि सानो लगानीबाट केही गर्न सकिने रहेछ भन्ने महसुस भएको उनी बताउँछन्।

गुप्ताले विदेश जाने तयारीमा रहेका युवालाई पनि आफ्नो अनुभवबाट सन्देश दिएका छन्। उनका अनुसार आत्मबल बलियो छ र स्वदेशमै केही गर्छु भन्ने इच्छाशक्ति छ भने ठूलो पूँजीबिना पनि व्यवसाय सुरु गर्न सकिन्छ। उनले सुरुआती समयमा व्यापार राम्रो नहुँदा पनि निराश नभई निरन्तर मेहनत गरेकै कारण अहिले ग्राहकको चाप बढेको बताए।

उनका अनुसार यस्तो व्यवसाय सफल बनाउन ठूलो लगानीभन्दा पनि निरन्तर मेहनत, सरसफाइ, गुणस्तरीय सामग्री र ग्राहकसँगको राम्रो व्यवहार महत्वपूर्ण हुन्छ। उनले अहिले ४० देखि ६० रुपैयाँसम्मका विभिन्न परिकार बिक्री गर्दै आएका छन्। आलु चाट, क्रन्ची, आलु नमकिन, आलु चटपटे र चिउरा चटपटेजस्ता परिकार ग्राहकले रोजेर खाने गरेका छन्।

गुप्ताको कथा वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएपछि स्वदेशमै सम्भावना खोज्ने नेपालीका लागि एउटा उदाहरण बनेको छ। विदेशमा कमाएको रकम स्वास्थ्य उपचारमै सकिएर ऋणको बोझमा परे पनि उनले हार मानेनन्। केवल ५ हजार रुपैयाँबाट सुरु गरेको व्यवसायलाई निरन्तरता दिँदै अहिले परिवारको खर्च धान्ने, छोराछोरी पढाउने र सम्पत्तिसमेत जोड्ने अवस्थामा पुगेका छन्।

यो समाचार रातोपाटीमा प्रकाशित मूल समाचारमा आधारित रहेर पुनर्लेखन गरिएको हो। समाचारको सम्पूर्ण श्रेय तथा स्रोत अधिकार रातोपाटीलाई दिइएको छ।