दक्षिण कोरियामा EPS कामदारको संख्या अहिलेसम्मकै उच्च, २ लाख ८७ हजार नाघ्यो

दक्षिण कोरियामा रोजगार अनुमति प्रणाली (EPS) अन्तर्गत काम गर्ने विदेशी श्रमिकको संख्या अहिलेसम्मकै उच्च विन्दुमा पुगेको छ। सरकारी तथ्यांकअनुसार जुलाईसम्म EPS अन्तर्गत दक्षिण कोरियामा कार्यरत विदेशी श्रमिकको संख्या २ लाख ८७ हजार ४२४ पुगेको हो। यो संख्या EPS कार्यक्रम सुरु भएयताकै सबैभन्दा धेरै हो।

दक्षिण कोरियाको रोजगार तथा श्रम मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार पछिल्ला केही वर्षयता EPS मार्फत जाने विदेशी श्रमिकको संख्या निरन्तर बढिरहेको छ। सन् २०२१ मा १ लाख ५९ हजार ४६३ जना EPS श्रमिक रहेकामा २०२२ मा यो संख्या बढेर २ लाख ३ हजार १२१ पुगेको थियो। त्यसैगरी २०२३ मा २ लाख ४७ हजार १९१, २०२४ मा २ लाख ७१ हजार ९२५ र २०२५ मा २ लाख ८२ हजार ८३९ पुगेको थियो।

यस वर्ष जुलाईसम्म आइपुग्दा भने EPS श्रमिकको संख्या २ लाख ८७ हजार ४२४ पुगेको छ। यसले दक्षिण कोरियाको विभिन्न क्षेत्रमा विदेशी श्रमिकप्रतिको निर्भरता अझै उच्च रहेको देखाएको छ।

EPS दक्षिण कोरियाका साना तथा मझौला व्यवसायमा देखिएको श्रमिक अभाव पूरा गर्न विदेशी कामदार भित्र्याउने सरकारी प्रणाली हो। यस प्रणालीअन्तर्गत गैर–व्यावसायिक क्षेत्रमा काम गर्न विदेशी श्रमिकलाई मुख्यतः E-9 भिसामार्फत दक्षिण कोरिया प्रवेश गराइन्छ। नेपालसहित विभिन्न देशका श्रमिक यही प्रणालीअन्तर्गत दक्षिण कोरिया जाने गरेका छन्।

तथ्यांकअनुसार EPS अन्तर्गत रहेका विदेशी श्रमिकमध्ये सबैभन्दा ठूलो हिस्सा उत्पादन क्षेत्रमा कार्यरत छन्। जुलाईसम्म उत्पादन क्षेत्रमा मात्रै २ लाख २९ हजार ८४४ विदेशी श्रमिक कार्यरत थिए, जुन कुल EPS श्रमिकको करिब ८० प्रतिशत हो।

त्यसपछि कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रमा ३३ हजार ८७८ जना विदेशी श्रमिक कार्यरत छन्। यो कुल संख्याको ११.८ प्रतिशत हो। माछापालन क्षेत्रमा १५ हजार ४४१ जना अर्थात् ५.४ प्रतिशत विदेशी श्रमिक कार्यरत रहेको तथ्यांकमा उल्लेख छ।

त्यस्तै, निर्माण क्षेत्रमा ६ हजार ७२४ जना विदेशी श्रमिक छन्, जुन कुल EPS श्रमिकको २.३ प्रतिशत हो। सेवा क्षेत्रमा भने १ हजार ४१० जना अर्थात् ०.५ प्रतिशत मात्रै EPS श्रमिक कार्यरत छन्।

EPS श्रमिकको संख्या रेकर्ड स्तरमा पुगे पनि उनीहरू विभिन्न क्षेत्रमा समान रूपमा वितरण हुन नसकेको विषयमा दक्षिण कोरियामा बहस सुरु भएको छ। विपक्षी दलका सांसद किम वि-साङले E-9 भिसामा रहेका विदेशी श्रमिकको ठूलो हिस्सा उत्पादन क्षेत्रमा केन्द्रित भएको भन्दै EPS प्रणालीमा सुधार आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार अन्य क्षेत्रमा समेत श्रमिक अभाव रहेकाले विदेशी श्रमिकको वितरण र व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने देखिएको छ।

यसैबीच दक्षिण कोरियाले पछिल्ला वर्षमा E-9 भिसाका लागि तोकिएको वार्षिक कोटा भने घटाउँदै आएको छ। सन् २०२२ मा ६९ हजार रहेको वार्षिक कोटा २०२३ मा बढाएर १ लाख २० हजार र २०२४ मा १ लाख ६५ हजार पुर्‍याइएको थियो। तर त्यसपछि कोटा घटाएर २०२५ मा १ लाख ३० हजारमा झारिएको थियो भने २०२६ का लागि ८० हजारमा सीमित गरिएको छ।

सरकारले कोटा घटाउनुका साथै दक्षिण कोरियाको आर्थिक गतिविधिमा आएको सुस्तताले EPS मार्फत विदेशी श्रमिक नियुक्त गर्न चाहने स्थानीय व्यवसायको आवेदनमा समेत कमी आएको रिपोर्टमा उल्लेख छ। अर्थात् हाल दक्षिण कोरियामा EPS श्रमिकको कुल संख्या ऐतिहासिक रूपमा उच्च रहे पनि नयाँ विदेशी श्रमिक भित्र्याउने गति भने विगतका वर्षको तुलनामा घटाउने दिशामा नीति अघि बढेको देखिन्छ।

नेपालका लागि दक्षिण कोरिया वैदेशिक रोजगारीको महत्वपूर्ण गन्तव्य भएकाले EPS सम्बन्धी यस्ता तथ्यांक र नीतिगत परिवर्तन नेपाली श्रमिक तथा रोजगारीका लागि तयारी गरिरहेका युवाका लागि विशेष चासोको विषय बन्न सक्छन्। पछिल्लो तथ्यांकले दक्षिण कोरियाको श्रम बजारमा विदेशी श्रमिकको भूमिका महत्वपूर्ण बनेको देखाए पनि आगामी दिनमा E-9 कोटा र श्रमिक मागमा हुने परिवर्तनले नयाँ कामदार जाने अवसरलाई प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ।

स्रोत: Migrant Times, दक्षिण कोरियाको रोजगार तथा श्रम मन्त्रालयको तथ्यांकमा आधारित रिपोर्ट।