जापानमा न्यूनतम ज्याला बढ्दै, प्रतिघण्टा औसत १,१७७ येन पुग्ने

जापानमा काम गर्ने श्रमिकका लागि न्यूनतम ज्याला बढ्ने भएको छ। जापानका सबै ४७ प्रिफेक्चरका स्थानीय न्यूनतम ज्याला परिषद्ले सन् २०२६ का लागि नयाँ दर सिफारिस पूरा गरेसँगै देशभरको भारित औसत न्यूनतम ज्याला प्रतिघण्टा १ हजार १७७ येन पुग्ने भएको हो।

जापानको स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयका अनुसार नयाँ औसत दर यसअघि कायम रहेको प्रतिघण्टा १ हजार १२१ येनको तुलनामा ५६ येन अर्थात् करिब ५ प्रतिशतले बढी हो। सन् १९७८ मा हालको न्यूनतम ज्याला सिफारिस प्रणाली सुरु भएयता यो दोस्रो ठूलो वृद्धि हो। यसअघि सन् २०२५ मा प्रतिघण्टा ६६ येनले वृद्धि गरिएको थियो।

तर १ हजार १७७ येन सबै जापानमा लागू हुने एउटै न्यूनतम ज्याला भने होइन। जापानमा न्यूनतम ज्याला प्रिफेक्चरअनुसार फरक हुने भएकाले कामदारले आफू कार्यरत क्षेत्रअनुसारको दर पाउनेछन्। नयाँ सिफारिसअनुसार न्यूनतम ज्याला प्रतिघण्टा १ हजार ८५ येनदेखि १ हजार २८० येनसम्म हुनेछ।

टोकियोमा सबैभन्दा बढी प्रतिघण्टा १ हजार २८० येन न्यूनतम ज्याला सिफारिस गरिएको छ भने मियाजाकीमा सबैभन्दा कम १ हजार ८५ येन कायम हुनेछ। कानागावा र ओसाकामा क्रमशः १ हजार २७९ र १ हजार २३१ येनको दर तोकिएको छ। टोकियो, कानागावा र ओसाकाले अक्टोबर १ देखि नयाँ दर लागू गर्ने निर्णयसमेत गरिसकेका छन्।

यसपटक सबै प्रिफेक्चरमा न्यूनतम ज्याला वृद्धि ५४ देखि ६५ येनको दायरामा रहेको छ। जुलाईमा केन्द्रीय न्यूनतम ज्याला परिषद्ले दिएको मार्गदर्शनअनुसार ‘ए’ श्रेणीका ६ प्रिफेक्चरमा ५४ येन तथा ‘बी’ र ‘सी’ श्रेणीका क्रमशः २८ र १३ प्रिफेक्चरमा ५६ येन वृद्धि गर्न सिफारिस गरिएको थियो। स्थानीय परिषद्हरूले गरेको अन्तिम सिफारिसपछि राष्ट्रिय भारित औसत १ हजार १७६ येनको सट्टा १ हजार १७७ येन पुगेको हो।

नयाँ न्यूनतम ज्याला सबै प्रिफेक्चरमा एकै दिनदेखि लागू हुने छैन। मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको कार्यतालिकाअनुसार नयाँ दर अक्टोबर १ देखि डिसेम्बर २ सम्म विभिन्न मितिमा लागू हुनेछन्। त्यसैले जापानमा कार्यरत श्रमिकले आफ्नो प्रिफेक्चरमा नयाँ न्यूनतम ज्याला कुन मितिदेखि लागू हुन्छ भन्ने विषयमा ध्यान दिनुपर्नेछ।

जापानमा कार्यरत विदेशी श्रमिक पनि यस न्यूनतम ज्याला व्यवस्थाबाट बाहिर रहने छैनन्। जापानको श्रम मन्त्रालयको मार्गदर्शनअनुसार रोजगारको प्रकार वा श्रमिक विदेशी भएको आधारमा न्यूनतम ज्याला फरक हुँदैन। सम्बन्धित क्षेत्रको क्षेत्रीय न्यूनतम ज्याला विदेशी श्रमिकमा पनि लागू हुन्छ। त्यस्तै, अर्को कम्पनीमा पठाइएका श्रमिक अर्थात् डिस्प्याच वर्करका हकमा उनीहरूले काम गरिरहेको स्थानको न्यूनतम ज्याला लागू हुने व्यवस्था छ।

जापानमा विदेशी श्रमिकको संख्या बढिरहेका बेला न्यूनतम ज्याला वृद्धिलाई महत्वपूर्ण परिवर्तनका रूपमा हेरिएको छ। सरकारी तथ्यांकअनुसार सन् २०२५ को सेप्टेम्बरमा जापानमा विदेशी सामान्य श्रमिकको औसत नियमित मासिक पारिश्रमिक २ लाख ९२ हजार ४०० येन पुगेको थियो, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ६.४ प्रतिशत बढी हो। यद्यपि यो रकम सोही अवधिको जापानको समग्र राष्ट्रिय औसतभन्दा २०.९ प्रतिशत कम थियो।

न्यूनतम ज्याला बढ्नु जापानमा रोजगारी गरिरहेका नेपाली श्रमिकका लागि पनि प्रत्यक्ष चासोको विषय हो। विशेषगरी जापानमा काम गर्न जाने तयारीमा रहेका वा हाल विभिन्न प्रिफेक्चरमा कार्यरत नेपालीले रोजगारीको सम्झौता, प्रतिघण्टा पारिश्रमिक र काम गर्ने स्थानअनुसार लागू हुने न्यूनतम ज्याला बुझ्न आवश्यक हुनेछ।

यद्यपि न्यूनतम ज्याला बढ्दैमा सबै श्रमिकको वास्तविक आम्दानी सोही अनुपातमा बढ्छ भन्ने हुँदैन। न्यूनतम ज्याला प्रतिघण्टा कानुनी रूपमा तोकिएको तल्लो सीमा हो भने वास्तविक मासिक आम्दानी कामको प्रकृति, काम गरेको समय, ओभरटाइम, भत्ता तथा अन्य रोजगार सर्तमा निर्भर हुन्छ। त्यसैले जापानमा रहेका नेपाली श्रमिकले नयाँ न्यूनतम ज्याला लागू भएपछि आफ्नो रोजगार सम्झौता र पारिश्रमिक त्यसअनुसार छ कि छैन भन्ने विषयमा पनि ध्यान दिनुपर्नेछ।

स्रोत: Migrant Times तथा जापानको स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयमा आधारित रिपोर्ट।