दक्षिण कोरियामा रोजगारीका लागि पुगेका झण्डै १० हजार विदेशी कामदारले तोकिएको समयभन्दा अगावै देश छोडेका छन्। रोजगारी मिलाउन नसक्नु, कामको जानकारी अपूर्ण हुनु र रोजगारदाता तथा कामदारबीचको मेल नमिल्नु यसका मुख्य कारणका रूपमा देखिएको छ। उक्त तथ्याङ्कले दक्षिण कोरियाको श्रम व्यवस्था र विदेशी कामदार भर्ना प्रक्रियामा रहेको संरचनागत चुनौती फेरि उजागर गरेको छ।

दक्षिण कोरियाको श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयको तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२३ देखि यस वर्षको अप्रिलसम्म ९ हजार ७ सय २१ जना ई–९ भिसामा रहेका विदेशी कामदारले नयाँ काम नपाएर वा वैकल्पिक रोजगार मिलाउन नसकेर दक्षिण कोरिया छाडेका छन्। एउटै प्रणालीभित्र काम गर्ने यी कामदारहरूलाई सामान्यतया तोकिएको रोजगारदाता र कार्यस्थलसँग जोडिएर राखिने भएकाले, काम छुटेपछि अर्को काम पाउन समयमै सफल नहुनु ठूलो समस्या बनेको छ।

तथ्याङ्कले समस्या क्रमशः बढ्दै गएको देखाउँछ। सन् २०२३ मा १ हजार ८ सय ९९ जना समयअघि फर्किएका थिए भने गत वर्ष यो संख्या बढेर ३ हजार ७ सय ८ पुगेको थियो। यस वर्षको पहिलो चार महिनामै थप १ हजार ३ सय ९ जना कामदार स्वदेश फर्किएका छन्। यो प्रवृत्तिले विदेशी श्रमिकको टिकाउपनमा सुधार नआएको र काम–मान्छे मिलान प्रक्रियामा अझै कमजोरी रहेको संकेत गर्छ।

मिडियामा उद्धृत विवरणअनुसार, दक्षिण कोरियाको रोजगार अनुमति प्रणालीभित्र कामदारहरूले देश प्रवेशअघि नै रोजगारदाता तोकिएका हुन्छन्। तर देश पुग्नुअघि तलब, बसोबास, कामको प्रकृति र कामको बोझबारे सीमित मात्र जानकारी पाउने हुँदा गलत अपेक्षा र वास्तविकताबीच दूरी बढ्ने गरेको छ। यतिबेला रोजगारदाताले पनि कामदारको सीप, दीर्घकालीन रहने इच्छा र कार्यक्षमता सटीक रूपमा आँकलन गर्न सक्दैनन्, जसले रोजगारी स्थिर हुन कठिन बनाइरहेको देखिन्छ।

दक्षिण कोरियाको रोजगार अनुमति प्रणाली, अर्थात् ईपीएस, सरकारी रूपमा विदेशी कामदार व्यवस्थापन गर्न बनाइएको प्रणाली हो। यसको आधिकारिक पोर्टलले कामदार छनोट, करार, पूर्वतयारी तालिम र प्रवेश प्रक्रियालाई चरणबद्ध रूपमा सञ्चालन गरिने बताउँछ। तर यही प्रणालीभित्र रोजगारी परिवर्तनमा कडाइ, सीमित स्थानान्तरण अधिकार र कामदारको रोजगारदातामाथिको निर्भरता जस्ता प्रश्न लामो समयदेखि उठ्दै आएका छन्।

यो तथ्याङ्क नेपाली कामदारका लागि पनि चासोको विषय हो, किनभने दक्षिण कोरियामा काम गर्ने विदेशी श्रमिकमध्ये नेपालीहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति छ। ई–९ भिसाअन्तर्गत काम खोज्ने नेपाली श्रमिकले पनि रोजगारदाता, कार्यस्थलको अवस्था र बसोबास सुविधाबारे वास्तविक र विश्वसनीय जानकारी पाउन सके मात्रै समयअघि फर्किनुपर्ने जोखिम घट्ने देखिन्छ। यही कारण दक्षिण कोरियाको कार्य–मिलान प्रणाली र पारदर्शिताको सवाल नेपाली श्रमिकका लागि प्रत्यक्ष रूपमा महत्त्वपूर्ण बनेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, विदेशी कामदार समयअघि फर्किनु केवल व्यक्तिगत असफलता होइन, कार्यप्रणालीगत कमजोरीको संकेत हो। कामदारले रोजगारी सुरु गर्नुअघि अधिक सटीक सूचना पाउनु, रोजगारदाता र कामदारबीचको मिलान सुधार गर्नु र काम परिवर्तन प्रक्रिया सहज बनाउनु नै यस्तो समस्या घटाउने मुख्य उपाय हुने देखिन्छ।

समग्रमा, दक्षिण कोरियामा देखिएको यो प्रवृत्तिले विदेशी श्रमिक व्यवस्थापनमा अझै धेरै सुधार आवश्यक रहेको देखाएको छ। रोजगारीको आशामा गएका श्रमिक घर फर्किन बाध्य हुनु आर्थिक, सामाजिक र मानवीय तीनै दृष्टिले चिन्ताजनक विषय हो।