कतारमा श्रमिकको तलबबारे नयाँ नियम, अब ७ दिनभित्रै दिनुपर्ने
संगम पहरी
कतारले श्रमिकको तलब भुक्तानीसम्बन्धी नियममा संशोधन गरेको छ। कतारको श्रम कानुनअन्तर्गत रहेका श्रमिकका लागि लागू हुँदै आएको वेज प्रोटेक्सन सिस्टम (WPS) सम्बन्धी व्यवस्थामा संशोधन गर्दै रोजगारदाताले मासिक वा वार्षिक तलब पाउने श्रमिकको पारिश्रमिक तोकिएको मितिपछि सात दिनभित्र बैंक तथा वित्तीय संस्थामार्फत भुक्तानी गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
कतारको न्याय मन्त्रालयले मंगलबार प्रकाशित गरेको सन् २०२६ को आधिकारिक राजपत्रको अंक १५ मा श्रममन्त्रीको निर्णय नम्बर ५०, २०२६ प्रकाशित भएको हो। उक्त निर्णयले सन् २०१५ को निर्णय नम्बर ४ मा रहेको वेज प्रोटेक्सन सिस्टमसम्बन्धी केही व्यवस्थालाई संशोधन गरेको हो।
संशोधित व्यवस्थाअनुसार मासिक वा वार्षिक तलबमा कार्यरत श्रमिकको तलब प्रत्येक क्यालेन्डर महिनाको पहिलो दिन भुक्तानीका लागि देय हुनेछ। त्यसपछि रोजगारदाताले उक्त तलब श्रमिकको कतारमा रहेको बैंक वा अन्य वित्तीय संस्थाको खातामा WPS मार्फत सात दिनभित्र स्थानान्तरण गर्नुपर्नेछ। यसको अर्थ तलब देय भएको दिनबाट सात दिनभन्दा बढी समयसम्म तलब रोक्न नपाइने व्यवस्था गरिएको हो।
कतारमा ठूलो संख्यामा नेपालीसहित विभिन्न देशका विदेशी श्रमिक कार्यरत रहेकाले यो संशोधन उनीहरूका लागि समेत महत्वपूर्ण मानिन्छ। विशेषगरी मासिक तलबमा काम गर्ने श्रमिकले आफ्नो तलब कहिलेसम्ममा खातामा आउनुपर्ने भन्ने विषयमा नयाँ व्यवस्थाले स्पष्ट समयसीमा तोकेको छ।
यसअघि WPS मार्फत श्रमिकको तलब बैंकिङ प्रणालीबाट भुक्तानी गरिँदै आए पनि संशोधित निर्णयले मासिक तथा वार्षिक तलब पाउने श्रमिकको तलब भुक्तानीको समयसीमालाई स्पष्ट रूपमा निर्धारण गरेको हो। WPS को मुख्य उद्देश्य श्रमिकलाई सम्झौताअनुसारको तलब नियमित रूपमा उपलब्ध गराउनु तथा तलब भुक्तानी प्रक्रियालाई बैंकिङ प्रणालीमार्फत पारदर्शी बनाउनु हो।
संशोधित निर्णयले मासिक वा वार्षिक तलबबाहेक अन्य श्रमिकको तलब देय हुने समय पनि तोकेको छ। त्यस्ता श्रमिकको तलब प्रत्येक दुई हप्ताको पहिलो दिन देय हुने व्यवस्था गरिएको छ।
नयाँ निर्णय कतारको आधिकारिक राजपत्रमा प्रकाशित भएको भोलिपल्टदेखि लागू हुने जनाइएको छ। निर्णय कार्यान्वयनको जिम्मेवारी सम्बन्धित सरकारी निकायलाई आ–आफ्नो अधिकार क्षेत्रअनुसार दिइएको छ।
कतारमा रोजगारीका लागि रहेका नेपाली श्रमिकका लागि पनि यो व्यवस्था प्रत्यक्ष चासोको विषय हो। विशेषगरी तलब ढिला हुने समस्या भोगिरहेका श्रमिकले अब तलब देय भएको मितिबाट सात दिनभित्र भुक्तानी हुनुपर्ने नयाँ समयसीमालाई आधार बनाएर आफ्नो रोजगारदातासँग तलबसम्बन्धी विषयमा कुरा गर्न सक्नेछन्। तर तलब भुक्तानीमा समस्या आएमा सम्बन्धित श्रम निकायमा उजुरी गर्ने प्रक्रिया भने छुट्टै विषय हो।
कतार सरकारले WPS मार्फत श्रमिकको तलब भुक्तानीलाई व्यवस्थित गर्दै आएको छ। पछिल्लो संशोधनले तलब कहिले देय हुने र रोजगारदाताले कति समयभित्र भुक्तानी गरिसक्नुपर्ने भन्ने विषयलाई थप स्पष्ट बनाएको छ।
