अस्ट्रेलियाको विद्यार्थी भिसामा आजदेखि कडा नियम लागू
आप्रवासन
अस्ट्रेलियाले विद्यार्थी भिसा सम्बन्धी नियममा ठूलो परिवर्तन गरेको छ। अस्ट्रेलियाको गृह मामिला विभागले २ अक्टोबर २०२६ देखि विद्यार्थी भिसा (सबक्लास ५००) का लागि अस्ट्रेलियाभित्रै बसेर आवेदन दिने व्यवस्था थप कडा बनाएको हो। नयाँ नियमले अस्ट्रेलियामा रहेका विभिन्न अस्थायी भिसाधारीले विद्यार्थी भिसाका लागि अनशोर आवेदन दिन पाउने अवस्थालाई सीमित गरेको छ भने विद्यार्थीका पति, पत्नी तथा आश्रित सन्तानलाई पछि अस्ट्रेलिया लैजाने व्यवस्थामा पनि महत्वपूर्ण प्रतिबन्ध लगाएको छ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार भिजिटर भिसा सबक्लास ६००, ६०१ वा ६५१, टेम्पोररी ग्राजुएट भिसा सबक्लास ४८५, वर्किङ होलिडे भिसा सबक्लास ४१७ वा ४६२ तथा रोजगारदाता प्रायोजित भिसा सबक्लास ४८२ वा ४५७ लगायतका प्रभावित अस्थायी भिसा भएका व्यक्तिले अस्ट्रेलियाभित्र बसेर विद्यार्थी भिसा सबक्लास ५०० को आवेदन दिन पाउने छैनन्। उनीहरूले अस्ट्रेलियाबाहिरबाट आवेदन दिनुपर्नेछ र भिसा स्वीकृत हुँदा पनि अस्ट्रेलियाबाहिर नै हुनुपर्नेछ। गृह मामिला विभागले प्रभावित अस्थायी भिसाधारीका लागि यस नियममा छुट नरहेको स्पष्ट गरेको छ।
यस परिवर्तनको प्रभाव अस्ट्रेलियामै बसेर आफ्नो भिसा परिवर्तन गरी अध्ययन अघि बढाउने योजना बनाइरहेका अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी तथा अन्य अस्थायी भिसाधारीमा प्रत्यक्ष पर्न सक्छ। अब अस्ट्रेलिया आएपछि अर्को भिसामा परिवर्तन गर्दै विद्यार्थी भिसा लिने बाटो पहिलेभन्दा सीमित भएको छ।
विद्यार्थी भिसा भएका व्यक्तिका लागि पनि अर्को विद्यार्थी भिसा आवेदन दिने प्रक्रियामा कडाइ गरिएको छ। यद्यपि, केही निश्चित अवस्थाका विद्यार्थीले अस्ट्रेलियाभित्रै बसेर अर्को विद्यार्थी भिसाका लागि आवेदन दिन सक्नेछन्। उदाहरणका लागि, एउटै शैक्षिक संस्थामा अध्ययन जारी राख्दै आफ्नो मुख्य कोर्स पूरा गर्न थप बढीमा १२ महिना आवश्यक पर्ने अवस्था, पीएचडी अध्ययनका लागि आवेदन, डिफेन्स वा विदेश मामिला तथा व्यापार विभाग (DFAT) बाट प्रायोजन प्राप्त विद्यार्थी, विद्यालय तहको अध्ययन तथा निश्चित अवस्थामा उच्च तहको योग्यतातर्फ अघि बढ्ने विद्यार्थीलाई अनशोर आवेदनको छुट दिइएको छ।
विशेषगरी उच्च शिक्षाको एउटा तह पूरा गरेर अर्को उच्च तहको अध्ययनमा जाने विद्यार्थीका लागि पनि निश्चित छुट कायम छ। तर यस्तो छुट स्वतः सबै विद्यार्थीमा लागू हुँदैन। विद्यार्थीले आफूले पूरा गरेको योग्यता र नयाँ अध्ययनको स्तर विभागले तोकेको मापदण्डअनुसार भएको प्रमाणित गर्नुपर्ने हुन्छ।
नयाँ नियमको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष परिवारसँग सम्बन्धित छ। अब विद्यार्थी भिसामा रहेका व्यक्तिले आफ्नो पति, पत्नी वा आश्रित सन्तानलाई पछि ‘सब्सिक्वेन्ट एन्ट्रेन्ट’ का रूपमा अस्ट्रेलिया ल्याउन पाउने व्यवस्था बन्द गरिएको छ। गृह मामिला विभागका अनुसार हाल विद्यार्थी भिसा भएका व्यक्तिले भिसा स्वीकृत भएपछि परिवारका सदस्य थप गर्न पाउने छैनन् र यस नियममा कुनै छुट नरहेको उल्लेख गरिएको छ।
नयाँ विद्यार्थी भिसा आवेदन दिँदा पनि परिवारका सदस्यलाई समावेश गर्ने अधिकार सामान्य रूपमा सीमित गरिएको छ। पीएचडी विद्यार्थी, DFAT वा डिफेन्सबाट प्रायोजित विद्यार्थी, विदेशी सरकारको छात्रवृत्ति प्राप्त विद्यार्थी तथा निश्चित प्यासिफिक र आसियान मुलुकका योग्य विद्यार्थीका लागि भने सीमित छुटको व्यवस्था छ। केही विशेष अवस्थामा हालको विद्यार्थी भिसामा पहिले नै समावेश भएका परिवारका सदस्यलाई अर्को विद्यार्थी भिसा आवेदनमा निरन्तर समावेश गर्न सकिने व्यवस्था पनि छ।
नयाँ नियमअनुसार मुख्य विद्यार्थी र आवेदनमा समावेश गरिएका परिवारका सदस्य आवेदन दिने समयमा एउटै स्थानमा हुनुपर्ने व्यवस्था पनि छ। यसले विद्यार्थीले अस्ट्रेलियाबाट आवेदन दिने र परिवारका सदस्यले नेपाल वा अन्य देशबाट छुट्टै आवेदन दिने पुरानो प्रक्रियामा समेत प्रभाव पार्न सक्छ।
अस्ट्रेलियाबाहिरबाट विद्यार्थी भिसाको आवेदन दिएपछि विद्यार्थीले अर्को वैध भिसामार्फत अस्ट्रेलिया फर्कन सक्ने अवस्था भने रहन सक्छ। तर विद्यार्थी भिसाको निर्णय हुँदा आवेदक अस्ट्रेलियाबाहिरै हुनुपर्नेछ। विभागले अस्ट्रेलियाबाहिरबाट गरिएको विद्यार्थी भिसा आवेदनसँग सम्बन्धित ब्रिजिङ भिसा प्राप्त नहुने पनि स्पष्ट गरेको छ।
यसको अर्थ, अस्ट्रेलियाबाहिरबाट विद्यार्थी भिसा आवेदन दिएर पुनः अस्ट्रेलिया प्रवेश गर्ने र आवेदन विचाराधीन रहँदा ब्रिजिङ भिसाको आधारमा बसिरहने रणनीति नयाँ व्यवस्थाअनुसार काम नगर्न सक्छ। आवेदनको निर्णय हुँदा आवेदक अस्ट्रेलियाबाहिर हुनुपर्ने भएकाले विद्यार्थी तथा भिसा योजनामा रहेका व्यक्तिले यात्रा र आवेदनको समय तालिका मिलाउँदा विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
यद्यपि, २ अक्टोबर २०२६ भन्दा अगाडि नै विद्यार्थी भिसाको आवेदन दर्ता गरिसकेका व्यक्तिका हकमा नयाँ नियम तत्कालै पछाडिबाट लागू हुने छैन। गृह मामिला विभागका अनुसार नयाँ व्यवस्था लागू हुनुअघि दर्ता भएका विद्यार्थी भिसाका आवेदनलाई आवेदन दर्ता हुँदाका नियमअनुसार नै मूल्यांकन गरिनेछ। परिवारका सदस्य समावेश गरिएका आवेदन पनि यसमा पर्छन्।
त्यसैगरी, हालको विद्यार्थी भिसा नयाँ नियम लागू भएकै कारण रद्द वा अमान्य हुँदैन। विद्यमान भिसा आफ्नो म्याद सकिने मितिसम्म वैध रहनेछ। तर भिसा सकिएपछि अर्को विद्यार्थी भिसा आवश्यक पर्ने व्यक्तिले नयाँ नियमअनुसार आफू अनशोर आवेदनका लागि योग्य हो कि होइन भन्ने कुरा हेर्नुपर्ने हुन्छ।
अस्ट्रेलियाको गृह मामिला विभागले नयाँ नियमले अस्ट्रेलियामा अध्ययन गर्न आउने अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीको बाटो बन्द नगरेको स्पष्ट गरेको छ। विद्यार्थी भिसाका आवश्यक मापदण्ड पूरा गर्ने व्यक्तिले अझै आवेदन दिन सक्नेछन्। तर आवेदन कहाँबाट दिने, आवेदन स्वीकृत हुँदा आवेदक कहाँ हुनुपर्ने र परिवारलाई कसरी समावेश गर्न मिल्ने भन्ने विषयमा भने २ अक्टोबरदेखि महत्वपूर्ण परिवर्तन भएको छ।
नेपालबाट अस्ट्रेलिया अध्ययनका लागि जाने विद्यार्थीका लागि यी परिवर्तन विशेष रूपमा महत्वपूर्ण छन्। विद्यार्थी भिसा आवेदन, भिसा परिवर्तन, कोर्स परिवर्तन वा परिवारलाई अस्ट्रेलिया लैजाने योजना बनाउँदा नयाँ नियमअनुसार आफ्नो अवस्था जाँच नगरी आर्थिक तथा यात्रा सम्बन्धी निर्णय गर्दा समस्या आउन सक्ने भएकाले आवेदन अघि आधिकारिक नियम र आफ्नो भिसा अवस्थाबारे यकिन गर्नुपर्ने हुन्छ। गृह मामिला विभागले पनि नयाँ नियम बुझेर मात्र अध्ययन, भिसा, यात्रा वा स्थानान्तरणसम्बन्धी योजना बनाउन आग्रह गरेको छ
