भूकम्पले थिलथिलो बनेको कोलम्बिया: मृत्यु हुनेको सङ्ख्या बढ्दो, भग्नावशेष पन्छाउँदै जीवनको खोजी

शक्तिशाली भूकम्पपछि कोलम्बियामा भग्नावशेषमुनि च्यापिएका जीवित मानिसहरूको खोजी तथा उद्धारका लागि उद्धारकर्मीहरू रातदिन खटिएका छन्। सोमबार आएको यस विनाशकारी भूकम्पका कारण हालसम्म १८० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भइसकेको पुष्टि भएको छ। मृत्यु हुनेमा धेरैजसो काली र पेरेरा सहरका बासिन्दा छन्।

स्थानीय समयअनुसार सोमबार बिहान ७:३४ बजे गएको ७.४ म्याग्निच्युडको भूकम्पको धक्का देशको पश्चिमी भेगका सयौँ माइल टाढासम्म महसुस गरिएको थियो। मंगलबार पनि नयाँ पराकम्पहरू आउने क्रम रोकिएन। आधिकारिक रूपमा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १८१ भनिए पनि स्थानीय अधिकारीहरूले सङ्कलन गरेको एकीकृत तथ्याङ्कले यो सङ्ख्या २४० भन्दा बढी पुग्न सक्ने देखाएको छ। संकटको यो घडीमा राष्ट्रपति अबेलार्डो दे ला एस्प्रियलाले देशमा आपत्कालीन अवस्थाको घोषणा गरेका छन्।

सबैभन्दा बढी प्रभावित सहरहरूमध्येको एक पेरेराबाट मङ्गलबार स्थितिबारे जानकारी गराउँदै राष्ट्रपति एस्प्रियलाले मृतकका साथै करिब २,६०० जना घाइते भएको र झन्डै २०० जना अझै बेपत्ता रहेको बताए। उनले १ हजार १०० भन्दा बढी घरहरू पूर्ण रूपमा नष्ट भएको र ८ हजारभन्दा बढी घरहरूमा क्षति पुगेको जानकारी पनि दिए। सोमबार रातिदेखि मंगलबारसम्म पेरेरा र काली जस्ता सहरहरूमा धेरै मानिसहरूले रात खुला आकाशमुनि बिताएका छन्। घरहरू ध्वस्त भएका कारण वा थप भवन ढल्ने डरले गर्दा उनीहरू बाहिरै बस्न बाध्य भएका हुन्। देशभरिका दर्जनौँ ठूला भवनहरू पनि ढलेका छन्।

२२ लाख जनसङ्ख्या भएको काली शहरमा ९५ जनाको ज्यान गइसकेको छ। त्यहाँ उद्धार कार्यलाई व्यवस्थित र समन्वयात्मक ढङ्गले अघि बढाउन एकीकृत कमान्ड पोस्ट स्थापना गरिएको छ।  मंगलबार कालीका मेयर अलेहान्द्रो एडरले २३९ जना अझै भग्नावशेषमा अड्किएको बताए। उनले ९४९ जना घाइते भएको र ४५ वटा भवन पूर्ण वा आंशिक रूपमा ढलेको जानकारी दिए।  सहरको एउटा अस्पतालका माथिल्ला तलाहरू ढल्दा केही बिरामीहरू भित्रै थुनिएका छन्। ढलेका तलाहरूमध्ये केही बालरोग उपचार कक्ष थिए।

कालीको उत्तरी क्षेत्रमा रहेको कलिमा छिमेकी टोलीमा रहेको हिमनासियो कलिमा विद्यालयको एउटा भाग भत्किँदा चार जना बालबालिकाको मृत्यु भयो। नगरपालिकाका मेयर एन्टोनियो कादाविदले अन्य बालबालिकाहरू गम्भीर घाइते भएको बताए। उनका अनुसार कुल ३० जना बालबालिकालाई उपचारका लागि स्वास्थ्य केन्द्रहरूमा पठाइएको छ। लुटपाटको खतराबाट जोगाउन उनले मङ्गलबार बेलुका ८ बजेदेखि बुधबार बिहान ६:०० बजेसम्म लागू हुने गरी कर्फ्यु जारी गरेका छन्।

कोलम्बियाको भूगर्भ सेवाका अनुसार सोमबारको भूकम्पपछि देशभरि ७० भन्दा बढी पराकम्पहरू गइसकेका छन्। मंगलबार कालीमा फेरि धक्का महसुस गरिएको थियो। पहिलो धक्का सान जोसे डेल पाल्मारमा र दोस्रो सान्तान्देरमा महसुस गरिएको थियो।

पेरेरा सहरको दमकल विभागका अनुसार त्यहाँ ७९ जनाको मृत्यु भएको छ। खोजी तथा उद्धार कार्यलाई सहज बनाउन सहरमा सवारी साधन सञ्चालनमा रोक लगाउँदै कार-फ्री डे लागू गरिएको छ। सर्वसाधारणलाई यस नियमको पालना गर्न आग्रह गरिएको छ। सहरबाट आएका दृश्यहरूमा सयौँ स्वयंसेवकहरू भग्नावशेष पन्छाउन र च्यापिएकाहरूलाई बचाउन खटिएको ठुलो उद्धार प्रयास देखिन्छ।

मानिजालेसका मेयर होर्हे एडुआर्डो रोहासले सहरमा पाँच जनाको मृत्यु भएको बताए। मानिजालेसमा ६० वटा भवनहरू पूर्ण वा आंशिक रूपमा ढलेका थिए। थप पराकम्पहरूबारे सचेत गराउँदै रोहासले सर्वसाधारणलाई अज्ञात स्रोतका सामाजिक सञ्जालका पोस्ट वा म्यासेजहरू सेयर नगर्न आग्रह गरे। त्यस्ता अनधिकृत सन्देशहरूमा भ्रामक वा असत्य सूचना हुन सक्ने र त्यसले जनतामा झन् ठुलो चिन्ता र त्रास फैलाउन सक्ने चेतावनी उनले दिएका छन्।

मंगलबार अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट कोलम्बियालाई सहयोग र समर्थनको प्रस्ताव आउने क्रम जारी रह्यो। संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसका प्रवक्ताले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, ‘महासचिव कोलम्बियाका जनता र सरकारप्रति ऐक्यबद्धता प्रकट गर्नुहुन्छ। संयुक्त राष्ट्रसङ्घ सरकारको राहत तथा उद्धार कार्यमा सहयोग गर्न सक्रिय रूपमा लागिपरेको छ।’

स्पेनका परराष्ट्रमन्त्री होजे मानुएल अल्बारेसले १६४ जना स्पेनिस नागरिकहरू अझै बेपत्ता रहेको जानकारी दिए। हालसम्म आफ्ना नागरिक घाइते वा मृत्यु भएको कुनै खबर नआएको उनले स्पष्ट पारे।

यसै वर्षको सुरुमा राष्ट्रपति अबेलार्डो दे ला एस्प्रियलालाई चुनावी सफलतामा समर्थन गरेको डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले मंगलबार दिउँसो कोलम्बियालाई १ करोड ५५ लाख अमेरिकी डलर सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ। यस्तै इक्वेडर, ब्राजिल, एल साल्भाडोर र भेनेजुयलाबाट पनि सहयोगको प्रस्ताव आएको छ।