कुवेत जाने विदेशी श्रमिकका लागि अब सीप परीक्षा कडा हुँदै, भिसा कारोबार नियन्त्रण गर्ने तयारी
संगम पहरी
कुवेतले विदेशी श्रमिक भित्र्याउने प्रक्रियालाई थप व्यवस्थित र सीपमा आधारित बनाउने तयारी गरेको छ। यसका लागि कुवेतको गृह मन्त्रालयसँगको सहकार्यमा Public Authority for Manpower (PAM) ले सोमबार साउदी कम्पनी Takamol Holding सँग विदेशी श्रमिकको सीप परीक्षण तथा व्यावसायिक योग्यता प्रमाणीकरणसम्बन्धी प्रणाली विकास गर्न समझदारीपत्र (MoU) मा हस्ताक्षर गरेको छ।
PAM र कुवेतको गृह मन्त्रालयको सहकार्यमा साउदी कम्पनी Takamol Holding सँग श्रम बजारसम्बन्धी समन्वय र अनुभव आदानप्रदानका लागि समझदारीपत्र (MoU) मा हस्ताक्षर गरिएको हो। PAM का महानिर्देशक रबाब अल–ओसैमीका अनुसार यो सम्झौता कुवेतको श्रम बजारलाई थप आधुनिक, व्यवस्थित र आवश्यकताअनुसार सञ्चालन गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदम हो।
कुवेत आउनुअघि नै सीप परीक्षण हुने
नयाँ प्रणालीअन्तर्गत कुवेतमा रोजगारीका लागि आउने विदेशी श्रमिकको सीप तथा व्यावसायिक क्षमता कुवेत प्रवेश गर्नुअघि नै परीक्षण गर्ने व्यवस्था विकास गरिने भएको छ।
PAM ले आधुनिक प्रविधि र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) प्रयोग गरेर अनलाइन सेवा विस्तार गर्नुका साथै श्रमिकको सीप मापन र परीक्षणका लागि व्यावसायिक मापदण्ड तयार गर्ने जनाएको छ। यसबाट रोजगारदाताले आफूलाई आवश्यक पर्ने सीप भएका श्रमिक मात्र छनोट गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यसको अर्थ कुवेतमा कुनै निश्चित पेशामा काम गर्न जाने विदेशी श्रमिकले सोही पेशासँग सम्बन्धित आवश्यक सीप र योग्यता प्रमाणित गर्नुपर्ने प्रणाली थप व्यवस्थित हुने दिशामा कुवेत अघि बढेको हो।
मागअनुसार मात्रै श्रमिक भर्ती गर्ने लक्ष्य
PAM का अनुसार कुवेतको श्रम बजारमा आवश्यकताभन्दा बढी वा गलत पेशामा श्रमिक भर्ती हुने समस्या रोक्नु नयाँ प्रणालीको प्रमुख उद्देश्य हो।
कम्पनीले कुन प्रकारका श्रमिक र कस्तो सीप भएको जनशक्ति चाहन्छ भन्ने आधारमा भर्ती प्रक्रिया अघि बढाउने व्यवस्था गरिनेछ। आवश्यक सीपको स्पष्ट मापदण्ड बनाएर त्यसअनुसार श्रमिक छनोट गरिएमा श्रम बजारमा हुने अव्यवस्थित भर्ती घट्ने र श्रमिकको उत्पादकत्व तथा कार्यक्षमता बढ्ने PAM को विश्वास छ।
PAM महानिर्देशक अल–ओसैमीका अनुसार सीप मापन र परीक्षण प्रणाली लागू भएपछि कुवेतको वास्तविक श्रम आवश्यकता र विदेशी श्रमिकको सीपबीच अझ राम्रो सम्बन्ध स्थापित हुनेछ।
भिसा कारोबार नियन्त्रणमा पनि जोड
नयाँ प्रणालीको अर्को महत्वपूर्ण उद्देश्य विदेशी श्रमिकको भिसा कारोबार तथा अनियमित भर्ती नियन्त्रण गर्नु हो।
PAM का अनुसार श्रमिकको वास्तविक सीप परीक्षण गरेर र कुवेतको श्रम बजारमा आवश्यक जनशक्तिसँग भर्ती प्रक्रिया जोडेर काम गर्ने हो भने आवश्यकताविनै श्रमिक ल्याउने तथा भिसा कारोबार गर्ने प्रवृत्तिमा नियन्त्रण गर्न सकिनेछ।
यसले विशेषगरी रोजगारको वास्तविक मागभन्दा बाहिर गएर श्रमिक ल्याउने र पछि उनीहरूलाई काम खोज्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुने जोखिम घटाउने अपेक्षा गरिएको छ।
‘युनिफाइड प्रोफेसनल गाइड’ बनाइँदै
Takamol Holding का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अहमद अल–यामानीका अनुसार सहकार्यको सुरुवात कुवेतका लागि ‘युनिफाइड प्रोफेसनल गाइड’ विकास गर्ने कामबाट हुनेछ।
उक्त व्यावसायिक मार्गदर्शिकामा कुवेतको श्रम बजारलाई आवश्यक पर्ने विभिन्न पेशा, त्यसका लागि आवश्यक सीप तथा योग्यता र श्रमिकमा हुनुपर्ने दक्षताको मापदण्ड निर्धारण गरिनेछ।
यसले कुनै श्रमिकलाई कुन पेशाका लागि भर्ती गर्ने हो र उक्त पेशाका लागि उसमा आवश्यक सीप छ कि छैन भन्ने कुरा स्पष्ट रूपमा मूल्यांकन गर्न सहयोग गर्नेछ।
Takamol सँग ठूलो श्रम परीक्षण अनुभव
कुवेतले सहकार्य गरेको साउदी कम्पनी Takamol Holding सँग विदेशी श्रमिकको सीप परीक्षण तथा प्रमाणपत्र प्रमाणीकरणमा ठूलो अनुभव रहेको जनाइएको छ।
कम्पनीले विभिन्न श्रमिक पठाउने मुलुकमा करिब २०० वटा श्रम परीक्षण तथा स्क्रिनिङ केन्द्र सञ्चालन गरिरहेको छ। श्रमिकको संख्या सीमित भएका मुलुकमा भने इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट परीक्षण गरिने व्यवस्था रहेको कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अल–यामानीले बताएका छन्।
उनका अनुसार कम्पनीले विश्वका विभिन्न परीक्षण केन्द्रमार्फत खाडी सहयोग परिषद् (GCC) का मुलुकमा रोजगारीका लागि गएका श्रमिकका लागि हालसम्म करिब १५ लाख परीक्षण गरिसकेको छ। प्रमाणपत्र तथा सीप प्रमाणीकरणसम्बन्धी कम्पनीका सेवाहरू करिब १६० देशमा उपलब्ध रहेको बताइएको छ।
नेपाली श्रमिकका लागि पनि महत्वपूर्ण
कुवेत नेपाली श्रमिकका लागि महत्वपूर्ण वैदेशिक रोजगार गन्तव्यमध्ये एक भएकाले सीप परीक्षण र भर्ती प्रणालीमा हुने परिवर्तनले नेपालबाट कुवेत जाने श्रमिकलाई पनि प्रभाव पार्न सक्छ।
यद्यपि, हाल सार्वजनिक गरिएको समझदारीपत्रले नेपालबाट कुवेत जाने श्रमिकका लागि तत्कालै कुन–कुन पेशामा परीक्षा अनिवार्य हुने, परीक्षा कहाँ र कहिले हुने वा परीक्षा उत्तीर्ण गर्न कति अंक आवश्यक पर्ने भन्ने विस्तृत कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको छैन।
त्यसैले अहिले नै सबै नेपाली श्रमिकले कुवेत जानुअघि निश्चित प्रकारको नयाँ परीक्षा अनिवार्य रूपमा दिनुपर्ने निष्कर्ष निकाल्नु उचित हुँदैन। PAM ले विकास गर्ने व्यावसायिक मार्गदर्शिका र सीप परीक्षण प्रणाली कार्यान्वयनमा आएपछि पेशागत समूहअनुसार थप विवरण सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ।
तर समग्र दिशाचाहिँ स्पष्ट देखिएको छ—कुवेतले अब विदेशी श्रमिकको भर्तीलाई केवल भिसा र जनशक्तिको संख्यामा सीमित नराखी सीप, योग्यता र वास्तविक श्रम बजारको मागसँग जोड्ने तयारी गरिरहेको छ।
यसकारण कुवेत रोजगारीका लागि तयारी गरिरहेका नेपाली श्रमिकले आफू जाने पेशासँग सम्बन्धित सीप, प्रमाणपत्र र अनुभवका कागजात व्यवस्थित राख्नुका साथै आधिकारिक सूचनालाई प्राथमिकता दिनु महत्वपूर्ण हुनेछ।
