चिनियाँ र रुसी कम्पनीले चलाउँदै आएका भेनेजुएलाका तेल क्षेत्र टेकओभर गर्दैछ अमेरिकी कम्पनी

अमेरिकी तेल कम्पनी नर्थ अमेरिकन ब्लु इनर्जी पार्टनर्स (एनएबीईपी)ले भेनेजुएलाका केही महत्त्वपूर्ण तेल क्षेत्रको सञ्चालन जिम्मा लिने भएको छ । 

तीमध्ये केही तेल क्षेत्र यसअघि चिनियाँ कम्पनी र एउटा रुसी कम्पनीले सञ्चालन गर्दै आएका थिए । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भेनेजुएलासँग घोषणा गरेको व्यापक तेल उत्पादन सम्झौताअन्तर्गत एनएबीईपीले ती परियोजनाको जिम्मेवारी पाउन लागेको अमेरिकी अधिकारीहरूले रोयटर्सलाई बताएका छन् ।

भेनेजुएला सरकारले एनएबीईपीलाई १४ वटा नयाँ तेल परियोजनाको जिम्मेवारी दिने भएको छ । तीमध्ये पाँचवटा परियोजना यसअघि चिनियाँ कम्पनीले सञ्चालन गरेका थिए भने एउटा रुसी कम्पनीको जिम्मामा थियो । एनएबीईपी यसअघि अमेरिकी तेल व्यवसायी ह्यारी सार्जेन्टको स्वामित्वमा थियो । अहिले भने कम्पनी भेनेजुएलाका व्यवसायी अलेजान्ड्रो बेटानकोर्टको नियन्त्रणमा छ । कम्पनीले भेनेजुएलामा कुल १७ वटा परियोजना सञ्चालन गर्ने योजना बनाएको छ । नयाँ रूपमा जिम्मेवारी पाउने १४ परियोजनाबाहेक अन्य तीन परियोजना पनि कम्पनीको योजनामा छन् ।

अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार एनएबीईपीले पाउने १४ परियोजनामध्ये दुईवटा चाइना कन्कर्ड रिसोर्सेजले सञ्चालन गर्दै आएको थियो । उक्त कम्पनीलाई अमेरिकाले सन् २०१९ मा इरानसँग सम्बन्धित गतिविधिका कारण प्रतिबन्ध लगाएको थियो । त्यस्तै, एउटा परियोजना सिनोपेक र अर्को चाइना नेसनल पेट्रोलियम कर्पोरेसनले सञ्चालन गर्दै आएका थिए । बाँकीमध्ये एउटा परियोजना रुसी कम्पनीले चलाउँदै आएको थियो ।

अधिकारीहरूका अनुसार एनएबीईपीको जिम्मामा जाने केही परियोजना एलेक्स साबसँग सम्बन्धित कम्पनीका सहायक संस्थाले पनि सञ्चालन गर्दै आएका थिए । साब भेनेजुएलाका अपदस्थ राष्ट्रपति निकोलस मादुरोका निकट सहयोगीका रूपमा चिनिन्थे र अहिले अमेरिकी हिरासतमा छन् । मादुरोकी पत्नी सिलिया फ्लोरेसका भतिजासँग सम्बन्धित एउटा तेल क्षेत्र पनि नयाँ व्यवस्थाअन्तर्गत पर्ने अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

अमेरिकाले तेल उत्पादनमा प्रत्यक्ष भूमिका पाउने

सम्झौताअनुसार एनएबीईपीले कम्पनीको सञ्चालन नियन्त्रण आफ्नो मुठ्ठीमा राख्नेछ । अमेरिकी सरकारसँग कम्पनीको ३५ प्रतिशत हिस्सेदारी राख्ने अधिकार हुनेछ । साथै, कम्पनीले उत्पादन गर्ने तेलमध्ये २० प्रतिशत लागत मूल्यमा खरिद गर्ने प्राथमिकता अमेरिकालाई दिइनेछ । ह्वाइट हाउसका अनुसार बाँकी ८० प्रतिशत उत्पादन खरिद गर्ने पहिलो अधिकार पनि अमेरिकी विदेश मन्त्रालयलाई दिइएको छ । अमेरिकाले एनएबीईपीको सञ्चालक समिति र निर्देशकसम्बन्धी निर्णयमा भिटो अधिकारसमेत पाउनेछ । कम्पनीको सञ्चालक समितिमा बहुमत अमेरिकी नागरिक हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।

ट्रम्पले गत साता निजी क्षेत्रसँगको साझेदारीमार्फत भेनेजुएलाको करिब ६४ अर्ब ब्यारेल प्रमाणित तेल भण्डारमा अमेरिकाले पहुँच पाएको घोषणा गरेका थिए । यस सम्झौताले भेनेजुएलाको रणनीतिक महत्वका तेल क्षेत्रमा अमेरिकी कम्पनीहरूको पहुँच बढाउनेछ । साथै, लामो समयदेखि भेनेजुएलाको ऊर्जा क्षेत्रमा प्रभाव राख्दै आएका चिनियाँ र रुसी कम्पनीको भूमिका पनि घट्ने देखिएको छ । 

अमेरिकी अधिकारीका अनुसार यसअघि चीनतर्फ पठाइँदै आएको भेनेजुएलाको तेल अब अमेरिकी बजारमा ल्याउने योजना छ । अमेरिकी कम्पनी र सरकारलाई भेनेजुएलाको तेल उत्पादन तथा बिक्रीमा प्रत्यक्ष भूमिका दिने उद्देश्यले सम्झौता अघि बढाइएको उनीहरूको भनाइ छ । ट्रम्पले सोमबार पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै भेनेजुएलाबाट लाखौँ ब्यारेल तेल निकालेर अमेरिकाका टेक्सास र लुइजियानालगायत राज्यका रिफाइनरीमा पठाइने बताएका थिए ।