अमेरिकाले साउदीलाई ५ अर्ब डलरका बम र सैन्य उपकरण बेच्ने अनुमति दियो

अमेरिकाले साउदी अरबलाई करिब ५ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरका बम, निर्देशन प्रणाली र अन्य सैन्य उपकरण बिक्री गर्ने सम्भावित सम्झौतालाई स्वीकृति दिएको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले सेप्टेम्बर ४ मा प्रस्तावित बिक्रीलाई स्वीकृति दिँदै यसबारे अमेरिकी संसद् अर्थात् कंग्रेसलाई जानकारी गराएको हो।

यो सम्झौता अमेरिकी सरकारको ‘फरेन मिलिटरी सेल्स’ कार्यक्रमअन्तर्गत अघि बढाइएको हो। प्रस्तावित प्याकेजमा लामो दूरीसम्म प्रयोग गर्न सकिने Joint Direct Attack Munition-Extended Range (JDAM-ER) निर्देशन किट तथा त्यससँग प्रयोग हुने विभिन्न प्रकारका बम समावेश छन्। सम्झौताको मुख्य ठेकेदारका रूपमा अमेरिकी कम्पनी बोइङलाई तोकिएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अनुसार साउदी अरबले ५ हजार ४ वटा KMU-572 JDAM निर्देशन किट, ५ हजार वटा KMU-556 JDAM निर्देशन किट माग गरेको छ। त्यस्तै, ५ हजार ४ वटा ५०० पाउन्ड क्षमताका BLU-111 सामान्य प्रयोजनका बम र ५ हजार वटा २ हजार पाउन्ड क्षमताका BLU-117 बम पनि प्रस्तावित खरिद सूचीमा छन्।

यससँगै बममा प्रयोग हुने फ्युज प्रणाली, लक्ष्य पहिचान गर्ने उपकरण, कन्टेनर, स्पेयर पार्ट्स, मर्मतसम्भार सामग्री, प्राविधिक सहयोग र आवश्यक तालिम तथा सहयोगी उपकरणसमेत प्याकेजमा समावेश हुनेछन्।

अमेरिकाले यो बिक्रीलाई साउदी अरबको रक्षा क्षमता बलियो बनाउने कदमका रूपमा व्याख्या गरेको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अनुसार प्रस्तावित सैन्य सामग्रीले साउदी अरबलाई वर्तमान तथा भविष्यमा देखिन सक्ने क्षेत्रीय सुरक्षा चुनौती सामना गर्न, आफ्नो भूभागको सुरक्षा मजबुत बनाउन र अमेरिकी तथा अन्य खाडी मुलुकका सेनाले प्रयोग गर्ने प्रणालीसँग सैन्य समन्वय बढाउन सहयोग गर्नेछ।

यो सैन्य सम्झौता पश्चिम एसियामा सुरक्षा तनाव बढिरहेका बेला आएको हो। पछिल्लो समय साउदी अरबमाथि ड्रोन तथा मिसाइल आक्रमणको जोखिम बढेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्। विशेषगरी इरान र इरान समर्थित हुथी विद्रोहीसँग जोडिएका आक्रमणका कारण साउदीले आफ्नो हवाई तथा क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा क्षमता थप बलियो बनाउन खोजिरहेको छ।

अमेरिका र इरानबीचको तनाव तथा क्षेत्रमा जारी सैन्य गतिविधिले खाडी मुलुकहरूको सुरक्षालाई थप संवेदनशील बनाएको छ। यही परिस्थितिमा अमेरिकाले साउदीलाई थप सैन्य सामग्री उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको हो। अमेरिकी पक्षले यसलाई साउदीको ‘होमल्याण्ड डिफेन्स’ अर्थात् देशभित्रको सुरक्षा क्षमता मजबुत पार्ने सहयोगका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

तर अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको स्वीकृति पाएसँगै सम्झौता पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन भइसकेको भने होइन। प्रस्तावित बिक्रीबारे अमेरिकी कंग्रेसलाई औपचारिक जानकारी गराइएको छ र अमेरिकी कानुनअनुसार सांसदहरूले यसलाई समीक्षा गर्ने प्रक्रिया बाँकी छ। त्यसैले अहिलेको अवस्थामा यो सम्भावित सैन्य बिक्रीको स्वीकृति हो, अन्तिम खरिद सम्झौता भने होइन।

यसअघि पनि अमेरिकाले साउदी अरबलाई ठूलो मूल्यका सैन्य सामग्री बिक्री गर्ने निर्णय गरिसकेको छ। जनवरी २०२६ मा अमेरिकाले साउदीका लागि ९ अर्ब डलर बराबरका PAC-3 MSE प्याट्रियट मिसाइल तथा सम्बन्धित उपकरण बिक्री गर्ने सम्भावित सम्झौतालाई स्वीकृति दिएको थियो। फेब्रुअरीमा साउदीको F-15 विमानको मर्मत तथा सञ्चालनसम्बन्धी करिब ३ अर्ब डलरको सम्भावित सम्झौतालाई पनि स्वीकृति दिइएको थियो।

त्यसैगरी, जुलाई २०२६ मा अमेरिकाले साउदीलाई करिब १.९६ अर्ब डलर बराबरका Advanced Precision Kill Weapon System सम्बन्धी उपकरण बिक्री गर्ने सम्भावित सम्झौतालाई पनि स्वीकृति दिएको थियो। यसले साउदी अरब र अमेरिकाबीचको रक्षा तथा सैन्य सहकार्य पछिल्लो समय थप विस्तार भइरहेको देखाउँछ।

नयाँ ५ अर्ब डलरको बम तथा निर्देशन प्रणालीसम्बन्धी सम्झौता पनि यही निरन्तर सैन्य सहकार्यको अर्को महत्वपूर्ण हिस्सा बनेको छ। पश्चिम एसियामा सुरक्षा चुनौती र क्षेत्रीय तनाव कायम रहेकाले आगामी दिनमा अमेरिका र साउदीबीच थप रक्षा सम्झौता हुने सम्भावनालाई पनि विश्लेषकहरूले नजिकबाट हेरिरहेका छन्।

स्रोत: Gulf News