भारतमा अस्पतालको तीव्र विस्तारसँगै उपचारमा पहुँच बढ्यो, तर स्वास्थ्यसेवा खर्चिलो

सरकारले स्वास्थ्य सेवाको खर्च नियन्त्रण गर्न मूल्य सीमा लगाउने प्रस्ताव गरे पनि निजी क्षेत्रले यसको विरोध गरेको छ, जसले लगानी र पहुँचबीच सन्तुलन कायम गर्ने चुनौती खडा गरेको छ ।

महाराष्ट्रको मिराजजस्तो तुलनात्मक रूपमा सानो सहरमा पाँच किलोमिटरको सडक खण्डमै ५० भन्दा बढी बहुविशेषज्ञ अस्पताल, डायग्नोस्टिक केन्द्र र स्वास्थ्य क्लिनिक देखिन थालेका छन् । तीमध्ये धेरै सुविधा पछिल्ला पाँच वर्षमै स्थापना भएका हुन् । भारतको निजी स्वास्थ्य क्षेत्रले अस्पतालका नयाँ बेड थप्ने, साना सहरमा डायग्नोस्टिक सञ्जाल विस्तार गर्ने तथा नयाँ अस्पताल निर्माणका लागि ठुलो पुँजी जुटाउने क्रम तीव्र बनाएको छ । अगस्टको सुरुवातमा भारतको ठुलो बहुविशेषज्ञ अस्पताल सञ्जालमध्ये एक मणिपाल हेल्थले करिब १ अर्ब डलरको आईपीओ ल्याएको थियो ।

स्वास्थ्य तथा औषधि क्षेत्रमा विदेशी निजी इक्विटी लगानी पनि उल्लेख्य छ । ग्रान्ट थोरन्टनको तथ्यांकअनुसार सन् २०२२ देखि २०२४ सम्म भारतको स्वास्थ्य तथा औषधि क्षेत्रमा करिब ६०० वटा मर्जर, अधिग्रहण तथा निजी इक्विटी कारोबार भएका थिए, जसको कुल मूल्य ३० अर्ब डलरभन्दा बढी थियो । तीमध्ये करिब ४० प्रतिशत रकम अस्पताल क्षेत्रमा गएको थियो ।