चीनका ११ हजारभन्दा बढी ठुला पुललाई सम्भावित ड्रोन आक्रमणबाट जोगाउन वैज्ञानिकको अध्ययन, यस्तो छ निष्कर्ष
आप्रवासन
आधुनिक युद्धमा प्रयोग भइरहेका ड्रोनबाट ठुला पुलमाथि लक्षित आक्रमण भए त्यसले गम्भीर क्षति पुर्याउन सक्ने देखिएको छ ।
चीनका वैज्ञानिकहरूले गरेको नयाँ अध्ययनमा पुलको मुख्य तार र त्यसलाई अड्याउने टावर जोडिएको संवेदनशील भागमा नजिकबाट विस्फोट हुँदा पुलको संरचनामा क्रमिक क्षति पुगेर अन्ततः भत्किन सक्ने देखाइएको हो ।
साउथवेस्ट जियाओतोंग विश्वविद्यालय र चाइना रेलवे मेजर ब्रिज रिकोनाइसन्स एन्ड डिजाइन इन्स्टिच्युटका अनुसन्धानकर्ताले कम्प्युटर मोडेलमार्फत यस्तो अध्ययन गरेका हुन् । अध्ययन चिनियाँ भाषाको ‘जर्नल अफ रेलवे साइन्स एन्ड इन्जिनियरिङ’को सेप्टेम्बर अंकमा प्रकाशन भएको छ । अनुसन्धानकर्ताहरूले ५३८ मिटर लामो मुख्य स्पान भएको झोलुङ्गे पुलको मोडेल बनाएर विभिन्न क्षमताका विस्फोटको प्रभाव परीक्षण गरेका थिए । यसको संरचना चीनको गुइझोउ प्रान्तमा रहेको दिमुहे नदी पुलसँग मिल्दोजुल्दो बनाइएको थियो ।
अध्ययनमा ५० किलो टीएनटी बराबरको विस्फोट पुलको महत्त्वपूर्ण संरचनाबाट करिब २० सेन्टीमिटर टाढा भएको अवस्थामा मुख्य तारमा ठुलो क्षति पुग्न सक्ने देखिएको छ । एउटा तारमा भएको क्षतिले अन्य तारमा समेत असर पार्दै जाने र पुलको सडक भाग असन्तुलित भएपछि पूरै संरचना भत्किन सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन् ।
अझ कम क्षमताको विस्फोटको प्रभावसमेत अध्ययन गरिएको थियो । त्यस क्रममा मुख्य तार टावरमा जोडिएको भागबाट करिब २० सेन्टीमिटर टाढा ३० देखि ४० किलो टीएनटी बराबरको विस्फोट हुँदा पनि पुल भत्किने अवस्था सिर्जना हुन सक्ने देखिएको छ ।
५ किलो टीएनटी बराबरको विस्फोटले समेत मुख्य तार र टावर जोडिने स्थानमा प्रत्यक्ष क्षति पुर्याउन सक्ने सो अध्ययनको निष्कर्ष छ ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले विस्फोटकको मात्रा मात्रै ठुलो हुनु चुनौती नभएको बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार विस्फोटलाई पुलको संवेदनशील भागसम्म सटिक रूपमा पुर्याउन सक्ने क्षमता पनि महत्त्वपूर्ण सुरक्षा चुनौती हो ।
युद्धमा पुल बनेका छन् महत्त्वपूर्ण निशाना
अध्ययनकर्ताहरूले रुस–युक्रेन युद्धका क्रममा पुललाई लक्षित गरी भएका आक्रमणलाई पनि आफ्नो अध्ययनको पृष्ठभूमिका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् ।
सन् २०२२ मा युक्रेनी सेनाले खेरसोन क्षेत्रमा डिनिप्रो नदीमाथि रहेको एन्टोनोभ्स्की पुलमा आक्रमण गरेको थियो । रुसी सेनाले सैनिक र सैन्य सामग्री ओसारपसारका लागि प्रयोग गरिरहेको उक्त पुलमा क्षति पुगेपछि त्यसको रणनीतिक महत्त्व थप चर्चामा आएको थियो ।
युक्रेनले क्रिमियन पुलमा समेत विभिन्न समयमा आक्रमण गरेको छ । रुसले युक्रेनमाथि पूर्णस्तरको आक्रमण सुरु गरेपछि यो पुल रुसी सैन्य आपूर्तिका लागि महत्त्वपूर्ण मार्गका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ ।
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यस्ता घटनाले आधुनिक युद्धमा ठुला र पहिले कठिन मानिएका संरचनासमेत सटिक आक्रमणका लागि संवेदनशील बन्न सक्ने देखाउँछन् ।
चीनका लागि पुल सुरक्षाको चुनौती
चीनमा विश्वका अन्य देशको तुलनामा सबैभन्दा धेरै पुल छन् । सरकारी तथ्यांकअनुसार चीनमा ११ हजारभन्दा बढी अति ठुला पुल छन् ।
विश्वकै अग्लो पुलमध्ये एक हुआजियाङ क्यान्यन पुल पनि चीनकै गुइझोउ प्रान्तमा छ । त्यस्तै, जियाङ्सु प्रान्तमा निर्माण भइरहेको झाङजिङगाओ याङ्त्से नदी पुल पूरा भएपछि विश्वकै सबैभन्दा लामो झोलुङ्गे पुल बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
त्यसैले आधुनिक ड्रोनबाट हुन सक्ने सम्भावित आक्रमणबाट यस्ता महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारलाई सुरक्षित राख्नु चीनका लागि महत्त्वपूर्ण सुरक्षा विषय बन्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूको भनाइ छ ।
पुराना पुललाई कसरी सुरक्षित गर्ने ?
अनुसन्धानकर्ताहरूले नयाँ पुल निर्माण गर्दा मुख्य तारलाई थप बलियो बनाउनु विस्फोटबाट हुने क्षति कम गर्ने एउटा उपाय हुन सक्ने बताएका छन् ।
तर पहिले नै निर्माण भइसकेका पुलका लागि मुख्य तारमा उच्च घनत्वको पोलिथिनबाट बनेको सुरक्षात्मक आवरण थप्नु तुलनात्मक रूपमा व्यावहारिक उपाय हुन सक्ने अध्ययनमा उल्लेख छ ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले ३०० देखि ५०० किलो टीएनटी बराबरका ठुला विस्फोटका अवस्थासमेत कम्प्युटरमा परीक्षण गरेका थिए । यस्तो मात्रा सामान्य एउटा ड्रोनले बोक्न सक्ने क्षमताभन्दा धेरै भएकाले त्यसलाई ठुलो वा संयुक्त आक्रमणको चरम अवस्थाका रूपमा अध्ययन गरिएको थियो ।
अध्ययनको मुख्य निष्कर्ष भनेको पुलको सुरक्षामा समग्र संरचनासँगै मुख्य तार र टावर जोडिने संवेदनशील भागलाई विशेष रूपमा सुरक्षित गर्नुपर्ने हो ।
