कर्नाटकमा मतदाता सूची पुनरीक्षणपछि ७२ लाख मतदाता घटे, एक जना ‘पाकिस्तानी नागरिक’ पनि भेटिए

भारतको कर्नाटक राज्यमा मतदाता सूचीको विशेष गहन पुनरीक्षण (एसआईआर) प्रक्रिया सम्पन्न भएपछि कुल मतदाताको सङ्ख्यामा करिब ७२ लाखले कमी आएको छ । विवादका बिच सम्पन्न भएको यस पुनरीक्षणपछि राज्यमा मतदाताको कुल सङ्ख्या ५ करोड ५४ लाख ३२ हजार ३१४ बाट घटेर ४ करोड ५५ लाख ११ कायम भएको छ ।

अद्यावधिक विवरण अनुसार राज्यमा पुरुषभन्दा महिला मतदाताको सङ्ख्या बढी देखिएको छ । महिला मतदाताको सङ्ख्या २ करोड २९ लाख १२ हजार ३५५ रहेको छ, जुन पुरुषको तुलनामा ३ लाख ३० हजार ९५६ ले बढी हो । पुरुष मतदाताको सङ्ख्या २ करोड २५ लाख ८३ हजार १०७ र अन्य श्रेणीका मतदाताको सङ्ख्या २ हजार ८४१ रहेको छ ।

कर्नाटकका मुख्य निर्वाचन अधिकारी (सीईओ) वी. अम्बुकुमारले पत्रकार सम्मेलनमा मतदाता सूची अद्यावधिक गर्ने कार्य निरन्तर चलिरहने प्रक्रिया भएको बताए । उनका अनुसार, १८ वर्ष उमेर पुगेका कुनै पनि व्यक्तिले मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता गराउन ‘फारम ६’ भरेर निवेदन दिन सक्नेछन् । त्यसैगरी, अन्यत्र नाम दर्ता भएको वा बसाइँ सरेको अवस्थामा नाम हटाउन ‘फारम ७’ र विवरण सच्याउनका लागि ‘फारम ८’ भर्ने व्यवस्था छ ।

मतदाता सूचीको यो बृहत् पुनरीक्षण प्रक्रिया गत जुन १६ बाट सुरु भएको थियो, जसअन्तर्गत ५ करोड ५४ लाख फारम वितरण गरिएको थियो ।

प्रारम्भिक चरणमा अनुपस्थित, स्थायी रूपमा बसाइँ सरेका, मृत, दोहोरो नाम भएका र अन्य श्रेणीमा रहेका १ करोड ७ लाख ९६ हजार ३३९ जनाको नाम सूचीमा समावेश थिएन । ती १.०७ करोड व्यक्तिमध्ये ६५ लाख ४५ हजार ६७९ जना बसाइँ सरेका, १९ लाख ९२६ जना अनुपस्थित, १६ लाख ३९ हजार ८६४ जना मृत र ७ लाख ९ हजार ८७० जनाको नाम दोहोरो दर्ता भएको भेटिएको थियो ।

तर, अगस्ट २४ पछि सुरु भएको दाबी तथा विरोध दर्ता प्रक्रियाका क्रममा निर्वाचन अधिकारीहरूले १० लाख ८ हजार ३८ नयाँ मतदाताको नाम थप भएको पुष्टि गरे । यससँगै ती विभिन्न श्रेणीमा राखिएका व्यक्तिको सङ्ख्या घटेर करिब ९८ लाखमा सीमित भयो ।

अन्तिम प्रमाणीकरण प्रक्रियामा करिब १६ लाख मृत, ७ लाख दोहोरो नाम भएका र अन्य श्रेणीमा करिब ३ लाख व्यक्ति भेटिएपछि अन्त्यमा मतदाता सूचीबाट कुल ७२ लाख व्यक्तिको नाम हटाइएको मुख्य निर्वाचन अधिकारी अम्बुकुमारले स्पष्ट पारे ।

उमेर समूहका आधारमा १८ देखि १९ वर्ष उमेरका मतदाताको सङ्ख्या ६ लाख ८३ हजार ३६४ रहेको छ। यसमा ३ लाख ६४ हजार ५५१ पुरुष र ३ लाख १८ हजार ७९५ महिला छन् ।

२० देखि २९ वर्ष समूहमा कुल ८६ लाख ५६ हजार ८३६ मतदाता रहेका छन् । यस वर्गमा पनि महिलाभन्दा पुरुष मतदाताको सङ्ख्या बढी छ, जसमा पुरुष ४५ लाख ८ हजार २४० र महिला ४१ लाख ४७ हजार ८६३ छन् ।

राज्यमा सबैभन्दा धेरै मतदाता ३० देखि ३९ वर्ष उमेर समूहमा देखिएका छन्। यस समूहमा कुल १ करोड २ लाख ५७ हजार ६८० मतदाता छन्, जहाँ पुरुषको सङ्ख्या महिलाभन्दा करिब ३५ लाखले बढी छ ।

यसैगरी, ४० देखि ४९ वर्ष समूहमा ९४ लाख १७ हजार ८५३ मतदाता छन्, जसमा महिलाको सङ्ख्या पुरुषभन्दा बढी छ। ५० देखि ५९ वर्ष उमेर समूहमा कुल ७६ लाख १५ हजार ८२६ मतदाता रहेका छन् र यहाँ पनि महिलाको सङ्ख्या पुरुषको तुलनामा करिब दुई लाखले बढी छ। त्यस्तै, ८५ वर्ष वा सोभन्दा माथिका कुल ३ लाख ९२ हजार १३४ मतदातामध्ये २ लाख २९ हजार ६०९ महिला र १ लाख ६२ हजार ५२२ पुरुष रहेका छन् ।

एक निर्वाचन अधिकारीका अनुसार, मतदाता गणनाका क्रममा युरोप, क्यानडा र अमेरिकासहित विभिन्न देशहरूसँग सम्बन्ध भएका करिब एक हजार मतदाताको पहिचान भएको छ । तीमध्ये एक जना पाकिस्तानी नागरिकसमेत फेला परेका छन् । यद्यपि, तीमध्ये अधिकांश भारतीय मूलका व्यक्तिहरू रहेका छन्, जसले ती देशहरूको नागरिकता लिए तापनि आफ्नो परिवारसँग कर्नाटकमा बसोबास गर्दै आएका थिए ।