उत्तर कोरियाली युद्धबन्दी हस्तान्तरणबारे गोप्य सम्झौता भङ्ग गरेको भन्दै दक्षिण कोरिया युक्रेनसँग आक्रोशित
आप्रवासन
दक्षिण कोरियाको राष्ट्रपति कार्यालयले दुई जना उत्तर कोरियाली युद्धबन्दी (पीओडब्ल्यू) लाई दक्षिण कोरिया हस्तान्तरण गरिएको विषय सार्वजनिक गरेकोमा युक्रेनसँग औपचारिक स्पष्टीकरण र माफीको माग गरेको छ।
दक्षिण कोरियाली जनसम्पर्कसम्बन्धी वरिष्ठ राष्ट्रपति सचिव सोङ घी-होङले आइतबार जारी गरेको वक्तव्यमा, युक्रेनले एकपक्षीय रूपमा सूचना सार्वजनिक गरेको र गैर-प्रकटीकरण सम्झौता नै नभएको भनी झुटा घोषणा गरेकोप्रति तीव्र खेद व्यक्त गरेका छन्। उनले आवश्यकता परेमा सरकारले यस विषयमा थप कदम चाल्ने समीक्षा गरिरहेको समेत जानकारी दिए।
गत हप्ता युक्रेनी राष्ट्रपति भ्लोदिमिर जेलेन्स्कीले संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभा (यूएनजीए) मा सम्बोधन गर्ने क्रममा युक्रेनले भर्खरै दुई जना उत्तर कोरियाली युद्धबन्दीलाई दक्षिण कोरिया पठाएको खुलासा गरेका थिए। रुसका तर्फबाट युक्रेनविरुद्धको युद्धमा लड्दै गर्दा उनीहरू पक्राउ परेको जेलेन्स्कीले बताएका थिए।
युक्रेनले विभिन्न माध्यमबाट सोलसँग कैदी हस्तान्तरणबारे पटक-पटक छलफल गरेको र सार्वजनिक रूपमा यो कुरा बाहिर आउँदा युक्रेनी कैदीहरूसँग साट्ने अवसर गुमाएको भन्दै स्वदेशभित्रै आलोचना हुने डरले गोप्य राख्न अनुरोध गरेको सचिव सोङले स्पष्ट पारेका छन्। सुरक्षा, कूटनीतिक तथा मानवीय चासोका साथै कैदी र उनीहरूका परिवारको सुरक्षालाई मध्यनजर गर्दै दक्षिण कोरिया पनि यो विषय गोप्य राख्न सहमत भएको थियो।
दक्षिण कोरियाली वक्तव्य अनुसार राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले पर्याप्त परामर्शबिनै संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभामा यो विषय सार्वजनिक गरेका हुन्। त्यसपछि युक्रेनले गोपनीयता सम्झौता नै नभएको भन्दै खण्डन गरेपछि दुई देशका सरकारबिचको विश्वासमा गम्भीर धक्का पुगेको र यसले द्विपक्षीय सम्बन्धमा हानि पुर्याउन सक्ने दक्षिण कोरियाको भनाइ छ।
दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे म्योङले बिहीबार सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मा युक्रेनले सम्झौता विपरीत हस्तान्तरणको विषय सार्वजनिक गरेको उल्लेख गरेका थिए। सम्भावित परिणामलाई ध्यानमा राख्दै यसलाई गोप्य राख्नु नै सबै हिसाबले उपयुक्त हुने र दुवै पक्ष सोही अनुसार सहमत भएको उनले बताएका थिए।
गोपनीयताको सम्झौता भए तापनि युक्रेनी पक्षले कुन परिस्थितिमा यसको खुलासा गर्यो भन्ने कुरा आफूलाई थाहा नभएको र यो अत्यन्तै खेदजनक रहेको उनले लेखेका थिए।
यसको जवाफमा जेलेन्स्कीका सल्लाहकार दिमित्रो लित्विनले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै युक्रेन एक ‘खुला देश’ भएको र सैनिकहरूलाई गोप्य रूपमा हस्तान्तरण गर्नु अनौठो हुने तर्क गरेका छन्। उनले लामो र विस्तृत विवरण नभई उनीहरूलाई कोरिया गणतन्त्रमा पठाइएको तथ्य मात्र सार्वजनिक गरिएको दाबी गरे।
युक्रेनले जनवरी २०२५ मा रुसको कुर्स्क क्षेत्रबाट ती दुई उत्तर कोरियाली सैनिकहरूलाई पक्राउ गरेको थियो। प्योङयाङ सन् २०२४ मा रुसलाई सहयोग गर्न युद्धमा सामेल भएयता जीवितै पक्राउ परेका उनीहरू पहिलो उत्तर कोरियाली सैनिक हुन्। दक्षिण कोरियाले उत्तर कोरियासँग संवाद पुनर्जीवित गर्ने प्रयास गरिरहेको र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि प्योङयाङसँग वार्ताको इच्छा देखाएको समयमा यो हस्तान्तरण भएको हो।
गत जुलाईमा टर्कीको राजधानी अङ्कारामा भएको नेटो सम्मेलनका क्रममा दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति ली र युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीबिच उत्तर कोरियाली युद्धबन्दीको विषयमा छलफल भएको थियो। त्यसपछि दक्षिण कोरियाका वरिष्ठ राष्ट्रपति प्रवक्ता काङ यु-जुङले दुवै नेता अन्तर्राष्ट्रिय कानुन अनुसार उत्तर कोरियाली युद्धबन्दीको स्थिति समाधान गर्न सहमत भएको बताएका थिए।
दक्षिण कोरियाली गुप्तचर निकायका अनुसार सन् २०२४ यता रुसलाई सहयोग गर्न उत्तर कोरियाले करिब १४ हजारदेखि १५ हजार सैनिक खटाएको अनुमान छ, जुन मुख्यतया रुसको सीमावर्ती क्षेत्र कुर्स्कमा परिचालन गरिएका छन्। दक्षिण कोरियाली, युक्रेनी र पश्चिमी अधिकारीहरूका अनुसार युद्धका क्रममा ठुलो क्षति भएको छ र ६ हजारभन्दा बढी उत्तर कोरियाली सैनिक मारिएका छन्।
