चक्रवाती आँधी ‘अर्नब’को सम्भावित प्रभावलाई मध्यनजर गर्दै हवाई सुरक्षा सतर्कता जारी

भारतको आन्ध्र प्रदेश तथा विशाखापट्टनम आसपास विकसित भइरहेको चक्रवाती आँधी ‘अर्नब’को सम्भावित प्रभाव नेपालमा समेत पर्न सक्ने भएपछि नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण (क्यान)ले हवाई सुरक्षा सतर्कता अपनाउन निर्देशन दिएको छ। प्रतिकूल मौसमका कारण हवाई उडान तथा अवतरण, विमानस्थल सञ्चालन र धावनमार्गको अवस्थासमेत प्रभावित हुन सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै प्राधिकरणले वायुसेवा कम्पनी, विमानस्थल सञ्चालक, हवाई ट्राफिक व्यवस्थापन गर्ने निकाय तथा उडान चालकदललाई आवश्यक तयारी गर्न भनेको हो।

प्राधिकरणको एयर नेभिगेसन सर्भिसेस सेफ्टी स्ट्यान्डर्ड विभागले बुधबार, अक्टोबर २८ अर्थात् कात्तिक ११ गते सुरक्षा परिपत्र जारी गर्दै सम्बन्धित निकायलाई सतर्कता अपनाउन निर्देशन दिएको हो। परिपत्रअनुसार चक्रवातको सम्भावित प्रभावका कारण नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा मध्यमदेखि भारी वर्षा, चट्याङसहितको हुरीबतास, तीव्र हावाहुरी तथा हिमाली र उच्च पहाडी क्षेत्रमा हिमपात हुन सक्ने सम्भावना छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार यस मौसमी प्रणालीको प्रभाव विशेषगरी कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा पर्न सक्ने देखिएको छ। कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही भागमा समेत यसको असर देखिन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

बिहीबार कात्तिक १२ गतेदेखि शनिबार कात्तिक १४ गतेसम्म प्रतिकूल मौसमको जोखिम रहेकाले हवाई सञ्चालनमा विशेष ध्यान दिन प्राधिकरणले आग्रह गरेको छ। भारी वर्षा, तीव्र हावाहुरी र कम दृश्यताका कारण विमानको उडान, अवतरण तथा विमानस्थलको नियमित सञ्चालनमा समस्या आउन सक्ने भएकाले मौसमको अवस्था निरन्तर मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने प्राधिकरणको निर्देशन छ।

प्रतिकूल मौसममा उडान व्यवस्थापन गर्न निर्देशन

प्राधिकरणले हवाई ट्राफिक व्यवस्थापन गर्ने निकायलाई खराब मौसमको अवस्थामा उडान सञ्चालनको उचित योजना बनाउन र आवश्यकताअनुसार अन्य हवाई सेवा इकाइसँग समन्वय गर्न भनेको छ। विमानस्थल आसपासको मौसम निर्धारित सञ्चालन सीमाभन्दा प्रतिकूल भएमा उडानको मार्ग परिवर्तन गर्ने, विमानलाई आकाशमै केही समय प्रतीक्षा गराउने अर्थात् होल्डिङ गर्ने तथा आवश्यकताअनुसार अन्य व्यवस्थापन अपनाउन निर्देशन दिइएको छ।

भारी वर्षा र प्रतिकूल मौसमले विमानको उडान तथा अवतरणमा असर पार्न सक्ने भएकाले हवाई ट्राफिक नियन्त्रकलाई विमानहरूबीच आवश्यक दूरी कायम गर्न पनि भनिएको छ। विशेषगरी विमानस्थल आसपासको मौसम खराब हुँदा अवतरणका लागि गरिएको प्रयास स्थगित गर्नुपर्ने वा विमानलाई अर्को विमानस्थलतर्फ पठाउनुपर्ने अवस्था आउन सक्ने भएकाले सम्बन्धित निकायबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक हुने प्राधिकरणको भनाइ छ।

त्यसैगरी, हावाको गति वा दिशामा अचानक परिवर्तन हुने अवस्था अर्थात् विन्ड सियर, वायुमण्डलमा हुने तीव्र अस्थिरता, चट्याङ र हुरीबताससम्बन्धी जानकारी उडान भर्ने तथा अवतरण गर्ने विमानलाई तत्काल उपलब्ध गराउन निर्देशन दिइएको छ। मौसममा अचानक परिवर्तन हुँदा विमानको नियन्त्रण र उडान सुरक्षामा जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले यस्ता सूचनालाई समयमै चालकदलसम्म पुर्‍याउनुपर्नेछ।

धावनमार्गमा पानी जम्ने र चिप्लिने जोखिम

भारी वर्षाका कारण विमानस्थलको धावनमार्गमा पानी जम्ने, सतह चिप्लिने तथा विमानको ब्रेकिङ क्षमतामा कमी आउन सक्ने जोखिमलाई पनि प्राधिकरणले प्राथमिकतामा राखेको छ। धावनमार्गको सतहमा पानी जम्दा विमान अवतरण गरेपछि गति नियन्त्रण गर्न कठिन हुन सक्ने भएकाले विमानस्थल सञ्चालकलाई धावनमार्गको नियमित निरीक्षण गर्न निर्देशन दिइएको छ।

प्राधिकरणले विमानस्थल सञ्चालन, सिभिल इन्जिनियरिङ तथा एयरसाइड विभागबीच निरन्तर समन्वय कायम राख्न भनेको छ। वर्षाका कारण पानी निकासमा समस्या आउन नदिनुका साथै तीव्र हावाले उडाएर ल्याएका वस्तु तथा फोहोर धावनमार्ग र विमान आवागमन हुने क्षेत्रमा जम्मा हुन नदिन पनि आवश्यक व्यवस्था गर्नुपर्नेछ।

विमानस्थलमा जडान गरिएका बत्ती तथा अन्य अत्यावश्यक प्रणाली नियमित रूपमा सञ्चालनमा रहेको सुनिश्चित गर्नसमेत निर्देशन दिइएको छ। प्रतिकूल मौसमका कारण कुनै उपकरण वा प्रणालीको सञ्चालनमा समस्या आएमा सम्बन्धित निकायलाई तत्काल जानकारी गराउनुपर्नेछ, ताकि उडान सुरक्षामा असर पर्न सक्ने अवस्थाबारे चालकदल तथा हवाई सेवा प्रदायकलाई समयमै सचेत गराउन सकियोस्।

वायुसेवा कम्पनी र पाइलटलाई उडानअघि मौसम मूल्याङ्कन गर्न आग्रह

प्राधिकरणले वायुसेवा सञ्चालक तथा उडान चालकदललाई प्रत्येक उडानअघि मौसमको विस्तृत मूल्याङ्कन गर्न आग्रह गरेको छ। सम्भावित ढिलाइ, आकाशमा प्रतीक्षा गर्नुपर्ने अवस्था तथा निर्धारित विमानस्थलमा अवतरण गर्न नसकिए वैकल्पिक विमानस्थल प्रयोग गर्नुपर्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राखेर उडान योजना तयार गर्न निर्देशन दिइएको छ।

मौसम प्रतिकूल हुँदा उडानको मार्ग परिवर्तन गर्नुपर्ने वा विमानलाई वैकल्पिक विमानस्थलमा अवतरण गराउनुपर्ने अवस्था आउन सक्ने भएकाले पर्याप्त इन्धनको व्यवस्था गर्न पनि प्राधिकरणले भनेको छ। साथै, निर्धारित सुरक्षा प्रक्रिया पालना गर्दै वास्तविक मौसमी अवस्थाका आधारमा उडानसम्बन्धी निर्णय लिनुपर्नेछ।

विमानस्थल सञ्चालकलाई आपत्कालीन प्रतिकार्यका लागि आवश्यक तयारी अवस्थामा रहन तथा हवाई सेवाका लागि महत्त्वपूर्ण सञ्चार, नेभिगेसन र निगरानी प्रणाली सञ्चालनमा रहेको सुनिश्चित गर्न निर्देशन दिइएको छ। वैकल्पिक विद्युत् आपूर्ति र सञ्चार प्रणालीसमेत तयारी अवस्थामा राख्नुपर्नेछ।

हवाई मार्ग सेवा तथा हवाई ट्राफिक व्यवस्थापनका अत्यावश्यक पूर्वाधारमा कुनै समस्या देखिएमा वा गम्भीर जोखिम, अवरोध तथा सुरक्षा घटना उत्पन्न भएमा निर्धारित माध्यमबाट तत्काल जानकारी गराउन पनि प्राधिकरणले सम्बन्धित निकायलाई भनेको छ।

उडान रद्द गर्ने निर्णय भने मौसमको अवस्थाका आधारमा

चक्रवात ‘अर्नब’को सम्भावित प्रभावलाई ध्यानमा राखेर जारी गरिएको सुरक्षा परिपत्रले देशभरका उडान रद्द गर्न वा कुनै विमानस्थल बन्द गर्न निर्देशन दिएको छैन। यसले प्रतिकूल मौसमका कारण उत्पन्न हुन सक्ने जोखिम न्यूनीकरण गर्न तथा हवाई सञ्चालनलाई सुरक्षित बनाउन आवश्यक सतर्कता अपनाउन जोड दिएको छ।

मौसमको वास्तविक अवस्था, विमानस्थलको दृश्यता, हावाको गति, धावनमार्गको अवस्था र उडान सञ्चालनका निर्धारित मापदण्डका आधारमा सम्बन्धित निकायले आवश्यक निर्णय लिनुपर्नेछ। मौसम थप प्रतिकूल भएमा केही उडानमा ढिलाइ हुन सक्ने, विमानलाई आकाशमै प्रतीक्षा गराउनुपर्ने वा वैकल्पिक विमानस्थल प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।

त्यसैले सम्भावित मौसमी प्रभावको अवधिमा हवाई यात्रा गर्ने यात्रुले आफ्नो उडानको समयतालिकाबारे सम्बन्धित वायुसेवा कम्पनीसँग जानकारी लिनु उपयुक्त हुनेछ। यद्यपि, प्राधिकरणले जारी गरेको परिपत्रमा कुनै निश्चित उडान रद्द हुने वा कति उडान प्रभावित हुने भन्ने विवरण उल्लेख गरिएको छैन।

सम्भावित चक्रवाती आँधीको प्रभावबाट हवाई सञ्चालनमा आउन सक्ने अवरोध कम गर्नु, विमानस्थलको पूर्वाधार सुरक्षित राख्नु र उडान तथा अवतरणका क्रममा उत्पन्न हुन सक्ने जोखिम व्यवस्थापन गर्नु प्राधिकरणको निर्देशनको मुख्य उद्देश्य रहेको छ।