साउदी अरबले नेपाली श्रमिकका लागि लागू गर्न लागेको अनिवार्य सिप परीक्षण तथा प्रमाणीकरण कार्यक्रम तत्कालका लागि स्थगित गरेको छ। वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरूको विरोधपछि बुधबारदेखि काठमाडौंको बसुन्धरास्थित केन्द्रबाट सुरु गर्ने तयारी गरिएको कार्यक्रम रोकिएको हो। व्यवसायीहरूले नेपाल सरकारसँग पर्याप्त समन्वय नगरी एकतर्फी रूपमा व्यवस्था लागू गर्न खोजिएको भन्दै आपत्ति जनाएका थिए।

अनलाइनखबरका अनुसार, उद्घाटन कार्यक्रम चलिरहेका बेला सयौँको संख्यामा पुगेका व्यवसायीहरूले प्रदर्शन गर्दै ‘सिप प्रमाणीकरण कार्यक्रम’ लेखिएको बोर्डसमेत हटाएका थिए। उनीहरूले ‘साउदीको सिन्डिकेट’ खारेज गर्नुपर्ने नाराबाजी गरेका थिए। विरोधका कारण उद्घाटन समारोहमा सहभागी हुने कार्यक्रम रहेका नेपालका लागि साउदीका राजदूतसमेत कार्यक्रममा आउन सकेनन्।

यो कार्यक्रम लागू भएमा साउदी जाने सामान्य श्रमिकले सिप प्रमाणीकरण पास नगरे श्रम स्वीकृति नपाउने व्यवस्था थियो। प्रारम्भिक चरणमा सामान लोड–अनलोड गर्ने, भरिया, ठेला चालक र निर्माण क्षेत्रका श्रमिकलाई यो प्रणालीभित्र राख्ने तयारी गरिएको थियो। साथै, श्रमिकले परीक्षा शुल्कबापत ५० अमेरिकी डलर र पूर्वसिकाइ मान्यता शुल्कबापत थप ५० अमेरिकी डलर गरी कुल १०० अमेरिकी डलर, करिब १५ हजार रुपैयाँ तिर्नुपर्ने व्यवस्था पनि प्रस्ताव गरिएको थियो।

सिप प्रमाणीकरणका लागि श्रमिकले अनलाइनमार्फत आफ्नो विवरण र आवश्यक प्रमाणपत्र अपलोड गर्नुपर्ने थियो। त्यसपछि सम्बन्धित पेसाअनुसार सैद्धान्तिक र प्रयोगात्मक परीक्षा दिनुपर्ने व्यवस्था थियो। परीक्षा उत्तीर्ण गरेपछि प्रमाणपत्र जारी हुने र त्यही प्रमाणपत्र साउदीको भिसा प्रक्रियासँग सिधै जोडिने भनिएको थियो।

वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघका अध्यक्ष डिकबहादुर खत्रीले यो व्यवस्था श्रमिकमाथि आर्थिक भार बढाउने र नयाँ प्रकारको सिन्डिकेट सिर्जना गर्ने भन्दै कडा आपत्ति जनाएका छन्। उनका अनुसार विदेशमा वर्षौं काम गरेर फर्किएका अनुभवी श्रमिकलाई फेरि १५ हजार रुपैयाँ तिराएर परीक्षा दिन लगाउनु न्यायोचित हुँदैन।

नेपाल सरकार भने यो विषयमा औपचारिक रूपमा पहिल्यै जानकारी नपाएको अवस्थामा देखिएको छ। श्रम मन्त्रालयका अधिकारीहरूले सञ्चारमाध्यमबाट खबर आएपछि मात्र विषयबारे जानकारी भएको बताएका छन् भने मन्त्रालयका प्रवक्ताले आधिकारिक माध्यमबाट थप जानकारी बुझ्ने काम भइरहेको जनाएका छन्।

यसअघि नेपाल र साउदी अरबबीच दक्ष कामदार लैजाने विषयमा सहमति भए पनि त्यो कार्यान्वयनमा जान सकेको थिएन। त्यहीबीच साउदीले एकतर्फी रूपमा सिप परीक्षण अनिवार्य गर्न खोजेपछि व्यवसायीहरू आन्दोलित भएका हुन्। अहिलेका लागि कार्यक्रम स्थगित भए पनि यसले भविष्यमा साउदी जाने नेपाली श्रमिकका लागि कस्तो मापदण्ड लागू हुन्छ भन्ने प्रश्न भने अझै खुला छ।

नेपाली कामदारका लागि यो निर्णय तत्काल राहतजस्तै देखिए पनि, दीर्घकालमा साउदीको श्रम प्रवेश प्रक्रिया अझ कडा हुन सक्ने संकेतका रूपमा पनि यसलाई हेर्न सकिन्छ। त्यसैले साउदी जाने तयारीमा रहेका नेपालीहरूले आगामी आधिकारिक निर्णय, परीक्षा मापदण्ड र शुल्कसम्बन्धी सूचना निरन्तर निगरानीमा राख्नु आवश्यक देखिन्छ।