मलेसिया–बंगलादेशबीच विदेशी श्रमिकको शोषण अन्त्य गर्ने सहमति, पारदर्शी भर्ना प्रणाली लागू गर्न जोड

आप्रवासन आप्रवासन

मलेसिया र बंगलादेशले वैदेशिक रोजगारीका क्रममा हुने श्रमिक शोषण अन्त्य गर्न संयुक्त रूपमा काम गर्ने सहमति गरेका छन्। दुवै देशका प्रधानमन्त्रीबीच भएको उच्चस्तरीय भेटवार्तामा विदेशी कामदारमाथि हुने कुनै पनि प्रकारको शोषण, ठगी वा अमानवीय व्यवहार अस्वीकार्य रहेको स्पष्ट गर्दै श्रमिक भर्ना प्रक्रियालाई अझ पारदर्शी, निष्पक्ष र जिम्मेवार बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको हो।

मलेसियाका प्रधानमन्त्री अनवर इब्राहिमले विदेशी कामदारलाई केही व्यक्ति वा कम्पनीको आर्थिक फाइदाका लागि शोषण गरिनु स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारे। उनका अनुसार वैदेशिक रोजगारीको सम्पूर्ण प्रक्रिया कामदारको हितलाई केन्द्रमा राखेर सञ्चालन हुनुपर्छ र त्यसका लागि दुवै देशले संयुक्त रूपमा सुधारका कदम चाल्नेछन्।

हालका वर्षहरूमा मलेसियामा विदेशी श्रमिक भर्ना प्रक्रियामा अत्यधिक सेवा शुल्क, झुटा रोजगारीको आश्वासन, ऋणको भारी बोझ र श्रमिक शोषणका घटनाहरू सार्वजनिक हुँदै आएका छन्। विशेषगरी बंगलादेशी कामदारहरू ठूलो रकम तिरेर मलेसिया पुगेपछि वाचा गरिएको रोजगारी नै नपाएको, अवैध रूपमा काम गर्न बाध्य भएको वा पक्राउ तथा निष्कासनको जोखिममा परेको घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा समेत चासो बढाएको थियो। यही पृष्ठभूमिमा दुवै देशले श्रमिक भर्ना प्रणालीमा सुधार गर्ने सहमति गरेका हुन्।

भेटवार्ताका क्रममा बंगलादेशले मलेसियासँग आफ्नो श्रम बजार पुनः खुला गर्न पनि आग्रह गरेको छ। मलेसियाले सन् २०२४ देखि श्रमिक शोषण र अनियमित भर्ना प्रक्रियाको आरोपपछि बंगलादेशबाट नयाँ कामदार भर्नामा कडाइ गरेको थियो। अब पारदर्शी र निष्पक्ष प्रणालीमार्फत श्रमिक पठाउने वातावरण बनाउन दुवै देशबीच छलफल अघि बढेको छ।

यो सहमतिलाई नेपाली श्रमिकका लागि पनि अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। नेपाल र बंगलादेश दुवै देशका कामदार मलेसियामा उत्पादन, निर्माण, सेवा र अन्य क्षेत्रमा ठूलो सङ्ख्यामा कार्यरत छन्। लामो समयदेखि अत्यधिक भर्ती शुल्क, बिचौलियाको चलखेल, झुटा रोजगारीको आश्वासन र श्रमिक शोषणजस्ता समस्या नेपाली कामदारले पनि भोग्दै आएका छन्। त्यसैले मलेसियाले पारदर्शी र निष्पक्ष भर्ती प्रणालीलाई प्राथमिकता दिन थालेको अवस्थाले भविष्यमा नेपाली श्रमिकका लागि पनि सुरक्षित र व्यवस्थित रोजगारीको वातावरण बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।

वैदेशिक रोजगारीसम्बन्धी जानकारहरूका अनुसार श्रमिकको शोषण रोक्न गन्तव्य मुलुक मात्र होइन, श्रमिक पठाउने मुलुकले पनि भर्ती प्रक्रिया पारदर्शी बनाउनु आवश्यक छ। अत्यधिक सेवा शुल्क, अनधिकृत एजेन्टको प्रयोग र गलत सूचना नै धेरै समस्याको मूल कारण बन्ने गरेको उनीहरूको भनाइ छ।

मलेसिया पछिल्लो समय विदेशी कामदार व्यवस्थापनमा व्यापक सुधारको प्रयासमा छ। कागजात प्रमाणीकरण, श्रमिक दर्ता, कार्यस्थल अनुगमन तथा आप्रवासन नियम कार्यान्वयनलाई कडा बनाइरहेको मलेसियाले अब श्रमिक भर्ती प्रक्रियालाई पनि सुधार गर्ने संकेत दिएको छ। यसले वैदेशिक रोजगारीलाई सुरक्षित, व्यवस्थित र श्रमिकमैत्री बनाउने दिशामा महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।

विशेषगरी मलेसिया जान तयारी गरिरहेका नेपाली श्रमिकका लागि यो विकास महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। विज्ञहरूले वैदेशिक रोजगारीमा जानुअघि आधिकारिक रूपमा स्वीकृत म्यानपावर कम्पनीमार्फत मात्र प्रक्रिया अघि बढाउन, वैध करारपत्र बुझ्न, तोकिएकोभन्दा बढी शुल्क नतिर्न र रोजगारसम्बन्धी सबै विवरण स्पष्ट रूपमा बुझेर मात्र विदेश जान सुझाव दिएका छन्। सुरक्षित वैदेशिक रोजगारीका लागि गन्तव्य मुलुक र श्रमिक पठाउने मुलुक दुवैको पारदर्शी भूमिका अपरिहार्य रहने उनीहरूको भनाइ छ।