एनओसीका लागि कन्सल्टेन्सी धाउन नपर्ने, विद्यार्थीलाई अनावश्यक रूपमा कार्यालय बोलाए कारबाही हुने

विदेश अध्ययनका लागि आवश्यक पर्ने नो अब्जेक्सन सर्टिफिकेट (एनओसी) लिन विद्यार्थीलाई अनावश्यक रूपमा शैक्षिक परामर्श संस्थाको कार्यालयमा बोलाउने वा प्रक्रिया जटिल रहेको भन्दै भ्रम फैलाउने काम नगर्न शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयले शैक्षिक परामर्श संस्थाहरूलाई चेतावनी दिएको छ।

मन्त्रालयले एनओसीसम्बन्धी आवेदन तथा सेवा प्रक्रियालाई पूर्ण रूपमा अनलाइन तथा डिजिटल माध्यमबाट सहज बनाइएको स्पष्ट पार्दै विद्यार्थीलाई एनओसी लिनका लागि अनिवार्य रूपमा कन्सल्टेन्सीको कार्यालयमा उपस्थित हुनुपर्ने अवस्था नरहेको जनाएको हो। मन्त्रालयले हालै जारी गरेको सूचनामा केही शैक्षिक परामर्श संस्थाले एनओसी प्राप्त गर्न सेवाग्राही आफैं कार्यालयमा उपस्थित हुनुपर्ने भन्दै गलत सूचना दिने, विद्यार्थीलाई अनावश्यक रूपमा कार्यालय पठाउने तथा यसबाट भ्रम र अन्योल सिर्जना भएको गुनासो प्राप्त भएको उल्लेख गरेको छ।

मन्त्रालयका अनुसार एनओसीका लागि आवेदन दिने र प्राप्त गर्ने प्रक्रिया डिजिटल माध्यमबाट सञ्चालन भइरहेको छ। आवेदनका लागि विद्यार्थीले अनलाइन प्रणालीमार्फत आफ्नो विवरण तथा आवश्यक कागजात पेश गर्न सक्छन्। मन्त्रालयको आधिकारिक एनओसी पोर्टलले पनि एनओसीका लागि अनलाइन आवेदन प्रणाली उपलब्ध रहेको र मोबाइल नम्बरमार्फत आवेदन प्रक्रिया सुरु गर्न सकिने जनाएको छ।

तर सबै विद्यार्थीको विवरण एउटै अवस्थामा भने हुँदैन। मन्त्रालयको सूचनाअनुसार नागरिकता तथा शैक्षिक योग्यतासम्बन्धी विवरण केन्द्रीय सूचना व्यवस्थापन प्रणालीमा एकआपसमा मेल खाएको र जन्ममिति प्रमाणीकरण भएको अवस्थामा विद्यार्थीले भौतिक रूपमा उपस्थित नभई एनओसी लिन सक्ने व्यवस्था छ। अन्य अवस्थामा भने विद्यार्थीको विवरण प्रमाणीकरणका लागि आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न भौतिक उपस्थितिको आवश्यकता पर्न सक्ने जानकारी एनओसी पोर्टलमै उपलब्ध गराइएको छ।

यही विषयलाई लिएर मन्त्रालयले कन्सल्टेन्सीहरूलाई विशेष रूपमा सचेत गराएको हो। विद्यार्थीलाई एनओसी लिन अनिवार्य रूपमा आफ्नो कार्यालयमा उपस्थित हुनुपर्छ भन्ने गलत सूचना दिने, अनावश्यक रूपमा कार्यालयमा बोलाउने वा एनओसी प्रक्रियाका विषयमा भ्रम सिर्जना गर्ने काम नगर्न मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ।

मन्त्रालयले एनओसीको नाममा गलत सूचना तथा प्रचारप्रसार गर्ने शैक्षिक परामर्श संस्थामाथि निगरानी बढाउनेसमेत जनाएको छ। विद्यार्थीलाई भ्रममा पार्ने, गलत जानकारी दिएर अनावश्यक सेवा लिन बाध्य बनाउने वा गैरकानुनी गतिविधि गर्ने संस्थामाथि नियामक प्रक्रिया अघि बढाउनुका साथै आवश्यक कानुनी कारबाही गरिने चेतावनी मन्त्रालयले दिएको छ।

यसले विदेश अध्ययनका लागि तयारी गरिरहेका विद्यार्थीलाई कन्सल्टेन्सीले दिएको जानकारीमा मात्र निर्भर नभई एनओसीसम्बन्धी आधिकारिक सूचना आफैं जाँच गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाएको छ। विशेषगरी एनओसी लिन कार्यालयमै पुग्नुपर्छ, कन्सल्टेन्सीमा उपस्थित नभए आवेदन हुँदैन वा भौतिक रूपमा कागजात बुझाउनैपर्छ भन्ने दाबी आएमा त्यसको आधिकारिकता जाँच गर्न मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ।

विद्यार्थीले एनओसीसम्बन्धी आवेदन तथा आफ्नो प्रक्रियाको अवस्था मन्त्रालयको आधिकारिक एनओसी पोर्टलबाट हेर्न सक्नेछन्। मन्त्रालयले एनओसीसम्बन्धी आधिकारिक जानकारीका लागि आफ्नो वेबसाइट तथा एनओसी पोर्टल प्रयोग गर्न आग्रह गरेको छ।

विदेश अध्ययनका लागि जाने विद्यार्थीको संख्या बढिरहेका बेला एनओसी प्रक्रिया पनि विद्यार्थीमैत्री र डिजिटल बनाउने प्रयास भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा विद्यार्थीलाई अनावश्यक रूपमा कन्सल्टेन्सीको कार्यालयमा बोलाउने वा सरकारी प्रक्रियाका विषयमा गलत सूचना दिने प्रवृत्तिले विद्यार्थीमाथि अतिरिक्त समय र खर्चको भार पर्न सक्ने भएकाले मन्त्रालयले यसलाई गम्भीर रूपमा लिएको देखिन्छ।

यसअघि एनओसी लिन विद्यार्थीले कार्यालयमै पुग्नुपर्ने भन्ने बुझाइ रहे पनि अहिले धेरै प्रक्रिया अनलाइनबाटै गर्न सकिने भएकाले विद्यार्थीले आफ्नो विवरणको अवस्था हेरेर आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न सक्छन्। त्यसैले विदेश अध्ययनको तयारीमा रहेका विद्यार्थीले कन्सल्टेन्सीको भनाइमा मात्र भर नपरी एनओसीको आधिकारिक पोर्टलबाट प्रक्रिया र आवश्यकताबारे जानकारी लिनु महत्वपूर्ण हुन्छ।