त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (TIA) भन्सार कार्यालयले आर्थिक वर्ष २०२५/२६ का लागि विदेशबाट फर्किने यात्रुहरूले ल्याउने व्यक्तिगत सामानहरूको नयाँ भन्सार दर र नियमावली सार्वजनिक गरेको छ। धेरै यात्रुहरू भन्सार नियमबारे स्पष्ट नहुँदा विमानस्थलमा झन्झट बेहोर्नुपर्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै विभागले कर लाग्ने र नलाग्ने सामानहरूको सूची स्पष्ट पारेको हो।

१. पूर्ण कर छुट हुने सामानहरू (Duty-Free Allowance)

भन्सार नियमावली अनुसार निम्न सामानहरू तोकिएको परिमाणमा ल्याउँदा कुनै पनि महसुल तिर्नु पर्दैन:

• व्यक्तिगत प्रयोगका सामान: प्रयोगमा रहेका लुगाफाटा, जुत्ता र व्यक्तिगत सामग्रीहरूमा पूर्ण छुट दिइएको छ।

• औषधि: व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि डाक्टरको सिफारिस (Prescription) अनुसारको उचित परिमाणमा औषधि ल्याउन पाइनेछ।

• इलेक्ट्रोनिक्स: व्यक्तिगत प्रयोगका लागि १ थान मोबाइल फोन, १ थान ल्यापटप वा ट्याब्लेट, र १ थान क्यामेरा वा भिडियो क्यामेरामा कर लाग्ने छैन। हेडफोन जस्ता साना ग्याजेटहरू पनि उचित संख्यामा ल्याउन सकिनेछ।

• मदिरा र सुर्तीजन्य पदार्थ: १ लिटरसम्मको मदिरा (Spirit वा Wine) को एक बोतल, २०० खिल्ली चुरोट, वा ५० खिल्ली सिगारसम्म ल्याउँदा कर लाग्दैन।

• सुन र चाँदी: ५० ग्रामसम्मको सुनको गहना र १०० ग्रामसम्मको चाँदीको गहनामा कर छुट दिइएको छ। (द्रष्टव्य: सुनको बिस्कुट वा सिक्का ल्याउन पाइने छैन)।

• खाद्य सामग्री: करिब ५ हजार रुपैयाँसम्मको प्याक गरिएको खाना वा २ हजार रुपैयाँसम्मको ताजा फलफूल (करिब ७ केजीसम्म) ल्याउन पाइनेछ।

२. कर लाग्ने सामानहरू (Dutiable Items)

निम्न अवस्था वा सामानहरूमा प्रचलित कानुन बमोजिम भन्सार महसुल र भ्याट (VAT) तिर्नुपर्नेछ:

• व्यापारिक प्रयोजन: एउटै सामान धेरै संख्यामा ल्याएमा वा नयाँ सिलबन्दी गरिएका सामानहरू बिक्रीका लागि ल्याएको देखिएमा शतप्रतिशत कर लाग्नेछ।

• टेलिभिजन: ३२ इन्चभन्दा ठूलो आकारको टेलिभिजन ल्याउँदा अनिवार्य भन्सार शुल्क बुझाउनुपर्छ।

• थप इलेक्ट्रोनिक्स: तोकिएको एक थानभन्दा बढी मोबाइल वा ल्यापटप ल्याएमा दोस्रो सेटमा उच्च कर लाग्नेछ।

• सुनको सीमा: ५० ग्रामभन्दा बढी (१०० ग्रामसम्म) सुनका गहना ल्याएमा चर्को भन्सार शुल्क तिर्नुपर्नेछ। १०० ग्रामभन्दा बढी भएमा सामान जफत समेत हुन सक्नेछ।

• ड्रोन तथा महँगा ग्याजेट: ड्रोन वा महँगा ग्याजेटहरू ल्याउनुअघि सम्बन्धित निकायको अनुमति र भन्सार प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्नेछ।

३. नगद र मुद्रा सम्बन्धी नियम

५ हजार अमेरिकी डलर (USD 5000) वा सो बराबरको अन्य विदेशी मुद्रा साथमा भएमा अनिवार्य रूपमा भन्सारमा घोषणा (Declare) गर्नुपर्नेछ। घोषणा नगरेको खण्डमा मुद्रा जफत र कानुनी कारबाही हुन सक्ने प्रावधान छ।

४. २०२६ को विशेष अपडेट (भारत भ्रमण गर्नेका लागि)

सन् २०२६ को नयाँ नियम अनुसार भारतबाट किनमेल गरी फर्किँदा १०० भारतीय रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यका सामानहरूमा समेत भन्सार महसुल आकर्षित हुन सक्ने भएकोले सीमावर्ती सहरमा किनमेल गर्ने यात्रुहरूले विशेष ध्यान दिनुपर्नेछ।

भन्सार कार्यालयले कुनै पनि द्विविधा भएमा विमानस्थलको 'रातो च्यानल' (Red Channel) मा गई सामान घोषणा गर्न र कानुनी झन्झटबाट बच्न यात्रुहरूलाई आग्रह गरेको छ।