विश्व प्रतिस्पर्धात्मकता रैंकिङ २०२६ सार्वजनिक: सिंगापुर पहिलो, नेपालीका प्रमुख गन्तव्य यूएई, कतार र साउदी शीर्ष देशको सूचीमा
संगम पहरी
काठमाडौँ (एजेन्सी) — स्विट्जरल्याण्डको प्रतिष्ठित व्यापारिक स्कूल आईएमडी (Institute for Management Development - IMD) World Competitiveness Center ले सन् २०२६ को विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धात्मकता प्रतिवेदन (World Competitiveness Ranking 2026) सार्वजनिक गरेको छ। ७० वटा प्रमुख विश्वव्यापी अर्थतन्त्रहरूको सुदृढता, सरकारी नीति, व्यावसायिक कार्यदक्षता र पूर्वाधारका आधारमा गरिएको यस वर्षको विस्तृत अध्ययनमा सिङ्गापुरले आफ्नो वर्चस्व पुनः कायम गर्दै विश्वकै सबैभन्दा प्रतिस्पर्धी अर्थतन्त्रको रूपमा पहिलो स्थान हासिल गरेको छ।
यस वर्षको प्रतिवेदनले वर्तमान भू-राजनीतिक तनाव, बजारको उतारचढाव र बढ्दो विश्वव्यापी खण्डीकरण (Fragmentation) का बीच बलिया र विश्वसनीय सरकारी तथा कानुनी संस्थाहरू भएका देशहरू बढी सुरक्षित र प्रतिस्पर्धी रहने तथ्यलाई उजागर गरेको छ।
प्रतिस्पर्धात्मकताका मुख्य चार खम्बाहरू
आईएमडीले कुनै पनि देशको र्याङ्किङ निर्धारण गर्दा मुख्यतया चारवटा आधारभूत स्तम्भहरूलाई मूल्याङ्कन गर्ने गर्दछ:
१. आर्थिक प्रदर्शन (Economic Performance)
२. सरकारी दक्षता (Government Efficiency)
३. व्यावसायिक दक्षता (Business Efficiency)
४. पूर्वाधार (Infrastructure)
विश्वका शीर्ष १५ उत्कृष्ट देशहरूको सूची (Top 15 Countries Ranking 2026)
यस वर्षको प्रतिवेदन अनुसार विश्वका शीर्ष १५ सबैभन्दा प्रतिस्पर्धी देशहरू र तिनीहरूको अवस्था यस प्रकार रहेको छ:
-
सिङ्गापुर (Singapore): गत वर्ष दोस्रो स्थानमा रहेको सिङ्गापुर यस वर्ष व्यावसायिक दक्षतामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै पुनः शीर्ष (पहिलो) स्थानमा उक्लिएको छ।
-
हङकङ (Hong Kong SAR): बलियो नीतिगत सुधार र आर्थिक गतिविधिका कारण हङकङले यस वर्ष दोस्रो स्थान सुरक्षित गरेको छ।
-
स्विट्जरल्याण्ड (Switzerland): गत वर्षको शीर्ष स्थानमा रहेको स्विट्जरल्याण्ड यस वर्ष रोजगार र लगानीमा आएको केही संकुचनका कारण तेस्रो स्थानमा झरेको छ।
-
ताइवान (Taiwan): प्रविधि र उत्पादन क्षेत्रमा सबल रहेको ताइवान चौथो स्थानमा स्थिर छ।
-
संयुक्त अरब इमिरेट्स - युएई (UAE): मध्यपूर्वको बलियो आर्थिक केन्द्र युएई पाँचौँ स्थानमा कायम रहँदै शीर्ष पाँचभित्र पर्न सफल भएको छ।
-
डेनमार्क (Denmark): युरोपेली राष्ट्र डेनमार्कले छैटौँ स्थान हासिल गरेको छ।
-
आयरल्याण्ड (Ireland): युरो क्षेत्रकै उत्कृष्ट अर्थतन्त्रमध्ये एक आयरल्याण्ड सातौँ स्थानमा रहेको छ।
-
नेदरल्याण्ड्स (Netherlands): पूर्वाधार र नवीन प्रविधिमा जोड दिँदै नेदरल्याण्ड्स आठौँ स्थानमा छ।
-
स्विडेन (Sweden): स्क्यान्डिनेभियन मुलुक स्विडेन नवौँ स्थानमा रहन सफल भएको छ।
-
संयुक्त राज्य अमेरिका (USA): गत वर्ष १३ औँ स्थानमा खुम्चिएको अमेरिका यस वर्ष रोजगार, लगानी र सेयर बजारमा व्यापक सुधार गर्दै शीर्ष १० भित्र (१० औँ स्थानमा) फर्किएको छ।
-
कतार (Qatar): खाडी मुलुक कतार ११ औँ स्थानमा रहेको छ।
-
चीन (China): एसियाकै ठूलो अर्थतन्त्र चीन १२ औँ स्थानमा छ।
-
साउदी अरेबिया (Saudi Arabia): आर्थिक विविधीकरणको रणनीति अपनाइरहेको साउदी अरेबिया १३ औँ स्थानमा कायम छ।
-
लक्जमबर्ग (Luxembourg): युरोपेली वित्तीय केन्द्र लक्जमबर्ग १४ औँ स्थानमा समेटिएको छ।
-
मलेसिया (Malaysia): यस वर्षको र्याङ्किङमा सबैभन्दा आश्चर्यजनक र उत्कृष्ट सुधार मलेसियाले गरेको छ। गत वर्ष २३ औँ स्थानमा रहेको मलेसिया ८ स्थानको ठूलो छलाङ मार्दै १५ औँ स्थानमा आइपुगेको छ, जुन यसको इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट नतिजा हो। मलेसियाले विशेषगरी आर्थिक प्रदर्शन र सरकारी दक्षतामा उल्लेखनीय सुधार गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
प्रतिवेदनको मुख्य निष्कर्ष र आगामी चुनौती
आईएमडी वर्ल्ड कम्पिटिटिभनेस सेन्टरका निर्देशक आर्टुरो ब्रिस (Arturo Bris) का अनुसार, "विश्वभर भू-राजनीतिक परिस्थितिहरू बिग्रँदै गएका छन्। यस्तो अवस्थामा जुन देशका संस्थाहरू विश्वसनीय र परिपक्व छन्, तिनीहरूले नै बाह्य आर्थिक झट्काहरू सहजै झेल्न सक्छन्।"
यस वर्षको प्रतिवेदनले परम्परागत आर्थिक सूचकहरूका अतिरिक्त डिजिटल तयारी (Digital Readiness), आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को प्रयोग, हरित ऊर्जा सङ्क्रमण (Green Transition Management) र बजारको लचिलोपनलाई प्रतिस्पर्धात्मकताको नयाँ कडीको रूपमा परिभाषित गरेको छ। शीर्ष देशहरूले विशेष गरी एआई प्रविधि र दक्ष जनशक्ति व्यवस्थापनमा ठूलो लगानी गरिरहेको देखिएको छ।
