जापान सरकारले विदेशी नागरिकका लागि लाग्ने भिसा शुल्क बढाउने निर्णय गरेको छ। यो परिवर्तन सन् १९७८ यता पहिलो पटक गरिएको संशोधन हो। नयाँ दरअनुसार एक पटक प्रवेश गर्ने भिसाको शुल्क ३ हजार येनबाट १५ हजार येन र बहुप्रवेश भिसाको शुल्क ६ हजार येनबाट ३० हजार येन पुग्नेछ। नयाँ शुल्क जुलाई १ पछि गरिएको आवेदनमा लागू हुनेछ।
जापानी सरकारले यो निर्णय मन्त्रिपरिषद्को बैठकबाट स्वीकृत गरेको हो। विदेशमन्त्री तोशिमित्सु मोटेगीका अनुसार पुरानो शुल्क लामो समयदेखि परिवर्तन गरिएको थिएन, त्यसैले बढ्दो मूल्यवृद्धि र विनिमय दरमा आएको परिवर्तनलाई ध्यानमा राखेर नयाँ व्यवस्था ल्याइएको हो। सरकारले यसले जापान आउने पर्यटकमा तत्काल ठूलो असर नपार्ने अपेक्षा पनि व्यक्त गरेको छ।
यो शुल्क वृद्धिलाई जापानमा बढ्दो विदेशी जनसंख्या र प्रशासनिक खर्चसँग पनि जोडेर हेरिएको छ। उपलब्ध विवरणअनुसार जापानले भिसा तथा बसोबाससम्बन्धी शुल्कलाई क्रमशः पश्चिमी मुलुकको स्तरसँग नजिक ल्याउने नीति अघि बढाइरहेको छ।
नेपालीका लागि यसको अर्थ के हो?
जापानमा काम, अध्ययन, भ्रमण वा पारिवारिक प्रयोजनका लागि भिसा आवेदन दिने नेपालीले अब पहिलेको तुलनामा बढी प्रारम्भिक शुल्क तिर्नुपर्ने हुन्छ भन्ने स्पष्ट संकेत यो निर्णयले दिएको छ। विशेषगरी जापान जाने तयारीमा रहेका विद्यार्थी, कामदार र भ्रमण यात्रुका लागि आवेदन लागत बढ्ने सम्भावना छ। यो निष्कर्ष नयाँ शुल्कदर र जुलाई १ देखि लागू हुने व्यवस्थाको आधारमा निकाल्न सकिन्छ।
जापानले यहीबीच बसोबाससम्बन्धी शुल्क बढाउने छुट्टै कानुनी आधार पनि तयार गरिसकेको छ। हालै पारित कानुनअनुसार बसोबास स्थिति परिवर्तन, बसाइ अवधि बढाउने वा स्थायी बसोबाससम्बन्धी शुल्कको अधिकतम सीमा धेरै गुणाले बढाउन सकिने व्यवस्था छ। यद्यपि ती दरहरू तत्कालै होइन, आगामी वित्तीय वर्षअन्त्यसम्म कार्यान्वयन गर्ने सरकारको योजना छ।
समग्रमा हेर्दा जापानले विदेशी नागरिकसँग सम्बन्धित शुल्क संरचना पुनर्सन्तुलन गर्ने दिशामा कदम चालेको देखिन्छ। जापान जाने योजना बनाइरहेका नेपालीहरूले अब भिसा प्रक्रिया, लागत र समयमै आवेदन दिने तयारी अझ सावधानीपूर्वक गर्नुपर्ने देखिन्छ।