युरोपमा भीषण गर्मीको प्रकोप: फ्रान्समा ४० डुबेर मृत्यु, एफिल टावर समयअघि बन्द

युरोप यतिबेला यस दशककै तीव्र प्रारम्भिक गर्मी लहरमध्ये एकको चपेटामा परेको छ। दक्षिणी र पश्चिमी युरोपका धेरै भागमा तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको छ भने स्वास्थ्य चेतावनी, बाहिरी गतिविधिमा प्रतिबन्ध र जोखिम समूहलाई विशेष सुरक्षा अपनाउन आग्रह गरिएको छ। यसको असर दैनिक जीवन, यातायात, ऊर्जा आपूर्ति र पर्यटन सबै क्षेत्रमा देखिन थालेको छ।

फ्रान्समा तातो मौसमले ऐतिहासिक रेकर्ड समेत तोडेको छ। मेटियो–फ्रान्सका अनुसार देशभर ३० मौसम स्टेशनको औसत तापक्रम २९.८ डिग्री सेल्सियस पुगेको छ, जुन फ्रान्सको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो दिनको सूचक मानिएको छ। यसअघि सन् २००३ र २०१९ का गर्मी लहरमा बनेको २९.४ डिग्रीको रेकर्ड पनि यो पटक पार भएको छ। देशका केही क्षेत्रमा दिनको तापक्रम ४० डिग्रीभन्दा माथि पुगेको छ र करिब आधा देश अर्थात् ५४ विभागलाई रातो गर्मी चेतावनी जारी गरिएको छ।

गर्मीको प्रकोपले फ्रान्सका चर्चित पर्यटकीय गन्तव्यहरूमा पनि प्रत्यक्ष असर पारेको छ। पेरिसको एफिल टावर अत्यधिक तापक्रमका कारण दिउँसो नै बन्द गरिएको छ भने लुभ्र संग्रहालयले बुधबारदेखि शनिबारसम्म सामान्यभन्दा दुई घण्टा छिटो बन्द हुने निर्णय गरेको छ। लुभ्रले पुरानो संरचना र बढ्दो भीडबीचको तातो वातावरणले भित्रको अवस्था झन् कठिन बनाएको चेतावनी पनि दिएको छ। अन्य पर्यटकीय स्थलहरू, जस्तै मोन सैं–मिशेलले पनि रातो चेतावनी जारी भएका बेला यात्रा स्थगित गर्न आग्रह गरेका छन्।

युरोपका विद्यालय, सार्वजनिक सेवा र यातायात प्रणालीसमेत प्रभावित भएका छन्। फ्रान्समा करिब १,८०० विद्यालय बन्द भएका छन् भने धेरै विद्यालयले समय घटाएका छन्। तापक्रम बढेसँगै रेल सेवा, सार्वजनिक कार्यक्रम र कार्यस्थलहरूमा समेत असर परेको छ, विशेषगरी जहाँ वातानुकूलन प्रणाली सीमित छ।

समस्या फ्रान्समै सीमित छैन। बेलायतमा विद्यालय बन्द वा समय घटाउने क्रम चलिरहेको छ भने रेल सेवामा कटौती गरिएको छ। स्पेनका केही भागमा ४४ डिग्रीसम्म तापक्रम पुग्ने अनुमानसहित रेड अलर्ट जारी गरिएको छ। इटालीका रोम र मिलानसहित १५ देखि १६ सहरमा रातो चेतावनी घोषित गरिएको छ। पोल्यान्ड, क्रोएसिया र हंगेरीजस्ता मध्य तथा पूर्वी युरोपेली देशहरू पनि उच्चस्तरीय गर्मी चेतावनीमा छन्।

गर्मीका कारण जनस्वास्थ्यमा जोखिम पनि बढेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय रेड क्रस र रेड क्रिसेन्ट महासंघले यो गर्मी लहर जीवनघातक बन्न सक्ने चेतावनी दिँदै उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। फ्रान्सका अधिकारीहरूले गर्मीबाट बच्न असुरक्षित पानीमा प्रवेश गर्ने क्रममा पछिल्ला दिनमा ४० जनाको डुबेर मृत्यु भएको जनाएका छन्। यो संख्या गर्मीले सिधै मारेका होइन, अत्यधिक तातोबाट राहत खोज्दा भएको दुर्घटनात्मक मृत्यु हो।

ऊर्जा प्रणालीसमेत यो तातो लहरबाट अछुतो छैन। फ्रान्समा नदीको पानीले कूलिङका लागि सुरक्षित तापक्रम नाघेपछि एक आणविक रिएक्टर अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको छ। यसले अत्यधिक गर्मीले ऊर्जा पूर्वाधारमा समेत दबाब सिर्जना गरेको देखाउँछ।

विज्ञहरूका अनुसार यस्ता तातो लहरहरू अब दुर्लभ घटना होइनन्। वैज्ञानिकहरूले युरोप सन् १९८० को दशकयता विश्व औसतभन्दा दोब्बर गतिमा तातिरहेको र जलवायु परिवर्तनका कारण गर्मी लहरहरू अझ बढी बारम्बार, तीव्र र लामो हुने चेतावनी दिएका छन्। युरोपेली संघअन्तर्गतको कोपरनिकस जलवायु परिवर्तन सेवाले सन् २०२४ लाई विश्वकै सबैभन्दा तातो वर्ष भनेको छ, र यस्ता चरम तापक्रम अझ जोखिमपूर्ण बन्दै गएको बताएको छ।

यस समाचारको सार यति हो: युरोप अहिले केवल तातो मौसम होइन, सार्वजनिक स्वास्थ्य, पर्यटन, यातायात, ऊर्जा र दैनिक जीवन सबैमा असर पार्ने गम्भीर गर्मी संकटसँग जुधिरहेको छ। अधिकारीहरूले आगामी केही दिन अझै राहत नआउने संकेत गरेकाले तापक्रमले थप व्यवधान, स्वास्थ्य जोखिम र संरचनागत दबाब ल्याउन सक्ने चेतावनी जारी गरिएको छ।