स्पेनमा अनधिकृत रूपमा बसोबास गरिरहेका विदेशी नागरिकलाई कानुनी हैसियत (Regularisation) प्रदान गर्ने सरकारको विशेष अभियानअन्तर्गत आवेदन दिने आज (जुन ३०) अन्तिम दिन परेको छ। अन्तिम म्याद नजिकिएसँगै देशभरका अध्यागमन कार्यालय, कानुनी सहायता केन्द्र तथा अनलाइन आवेदन प्रणालीमा अत्यधिक चाप देखिएको छ।

स्पेन सरकारले सुरुमा करिब ५ लाख आवेदन आउने अनुमान गरेको थियो। तर अध्यागमन मन्त्रालयका अनुसार जुनको मध्यसम्म नै ९ लाखभन्दा बढी आवेदन प्राप्त भइसकेका थिए। शरणार्थी सहायता संस्था CEAR ले भने अन्तिम दिनसम्म आवेदन संख्या १० लाखभन्दा बढी पुग्न सक्ने अनुमान गरेको छ।

यो विशेष कार्यक्रम गत अप्रिलदेखि लागू गरिएको हो। यसअन्तर्गत कम्तीमा पाँच महिनादेखि स्पेनमा बसोबास गरेका, कुनै आपराधिक रेकर्ड नभएका तथा सरकारले तोकेका अन्य मापदण्ड पूरा गरेका अनधिकृत आप्रवासीले आवेदन दिन पाएका छन्। योग्य ठहरिएका व्यक्तिलाई एक वर्षका लागि नवीकरण गर्न मिल्ने आवासीय तथा कार्य अनुमति (Residence and Work Permit) प्रदान गरिनेछ। आवेदन प्रक्रिया स्वीकार भएपछि धेरै आवेदकले अन्तिम निर्णय नआउँदै कानुनी रूपमा काम सुरु गर्न सक्ने व्यवस्था पनि गरिएको छ।

सरकारका अनुसार हालसम्म करिब ३ लाख ६० हजार आवेदन प्रक्रिया स्वीकार गरिसकिएको छ। यसले उनीहरूलाई अस्थायी रूपमा कानुनी रूपमा काम गर्ने अवसर दिएको छ। यद्यपि, सबै आवेदन स्वीकृत हुने छैनन्। आवश्यक कागजात अपुग भएका वा योग्यता नपुगेका केही आवेदन अस्वीकृत हुन सक्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

किन ल्याइयो यो कार्यक्रम?

स्पेन सरकारले यो अभियानको मुख्य उद्देश्य अनौपचारिक रूपमा काम गरिरहेका लाखौं आप्रवासीलाई औपचारिक श्रम बजारमा ल्याउनु, कर प्रणालीमा आबद्ध गराउनु तथा श्रमिक अभाव भएका क्षेत्रमा जनशक्ति उपलब्ध गराउनु रहेको जनाएको छ।

पछिल्ला दुई वर्षमा स्पेनको अर्थतन्त्र युरोपका धेरै देशभन्दा तीव्र गतिमा बढेको छ। होटल, रेस्टुरेन्ट, कृषि, निर्माण, वृद्ध हेरचाह तथा सेवा क्षेत्रमा विदेशी श्रमिकको योगदान उल्लेखनीय रहेको सरकारको भनाइ छ।

नागरिक अभियानबाट सरकारको निर्णयसम्म

यो वैधानिकीकरण अभियान नागरिकस्तरबाट सुरु भएको पहलको परिणाम हो। यसलाई ७ लाखभन्दा बढी स्पेनी नागरिक, सयौं गैरसरकारी संस्था, व्यवसायिक संगठन तथा क्याथोलिक चर्चले समर्थन गरेका थिए। त्यसपछि प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेज नेतृत्वको सरकारले शाही अध्यादेशमार्फत यो कार्यक्रम लागू गरेको हो।

प्रधानमन्त्री सान्चेजले देशको अर्थतन्त्रमा योगदान पुर्‍याइरहेका आप्रवासीलाई कानुनी मान्यता दिनु न्यायसंगत र आवश्यक भएको बताएका छन्। तर विपक्षी पिपुल्स पार्टी र दक्षिणपन्थी भोक्स (Vox) ले भने यस कार्यक्रमले थप अवैध आप्रवासनलाई प्रोत्साहन दिने दाबी गर्दै विरोध जनाएका छन्।

ईयूको नीतिभन्दा फरक बाटोमा स्पेन

स्पेनको यो नीति हालै युरोपेली संघ (EU) ले अघि सारेको कडा आप्रवासन नीतिभन्दा फरक मानिएको छ। ईयूले अस्वीकृत शरणार्थीलाई छिटो फिर्ता पठाउने, सीमा नियन्त्रण कडा बनाउने तथा सदस्य राष्ट्रबाहिर फिर्ता केन्द्र स्थापना गर्ने नीति अघि बढाइरहेको छ।

तर स्पेनले यस्ता उपायले कानुनी तथा मानवअधिकारसम्बन्धी जटिलता निम्त्याउने भन्दै फरक धारणा राखेको छ। स्पेन सरकारले युरोपेली संघलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र मानवअधिकारको पूर्ण सम्मान गर्दै आप्रवासन नीति कार्यान्वयन गर्न आग्रह गरेको छ।

ऐतिहासिक वैधानिकीकरण अभियान

विश्लेषकहरूका अनुसार आवेदन संख्या र प्रभावका हिसाबले यो स्पेनकै मात्र होइन, पछिल्ला वर्षहरूमा युरोपकै सबैभन्दा ठूलो वैधानिकीकरण अभियानमध्ये एक हो। अन्तिम दिनसम्म आवेदनको चाप अझ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ भने, कार्यक्रमपछि लाखौं आप्रवासीको कानुनी हैसियत र श्रम बजारमा पहुँचमा ठूलो परिवर्तन आउने विश्वास गरिएको छ।