न्युजिल्यान्डमा पढाइपछि कामको नयाँ बाटो, ६ महिनाको Graduate Work Visa खुल्दै

काठमाडौं । न्युजिल्यान्डले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीका लागि पढाइ पूरा गरेपछि काम खोज्न पाउने नयाँ बाटो खुला गर्ने भएको छ। आगामी नोभेम्बर १६ देखि लागू हुने नयाँ व्यवस्थाअनुसार योग्य अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीले Short-Term Graduate Work Visa प्राप्त गरी न्युजिल्यान्डमा थप ६ महिनासम्म काम गर्न सक्नेछन्।

तर यो व्यवस्था संसारको जुनसुकै देशमा पढाइ पूरा गरेका विद्यार्थीका लागि भने होइन। नयाँ Short-Term Graduate Work Visa का लागि सम्बन्धित विद्यार्थीले न्युजिल्यान्डमै योग्य अध्ययन पूरा गरेको हुनुपर्नेछ। अर्थात् नेपालमा Bachelor’s वा अन्य डिग्री पूरा गरेर सिधै यो नयाँ ६ महिनाको भिसाका लागि आवेदन दिन सकिने व्यवस्था होइन।

नयाँ व्यवस्थाअनुसार न्युजिल्यान्डको New Zealand Qualifications and Credentials Framework (NZQCF) अन्तर्गत Level 5 देखि Level 7 सम्मको योग्यतामा कम्तीमा २४ हप्ता पूर्णकालीन अध्ययन न्युजिल्यान्डमै पूरा गरेको हुनुपर्नेछ। अंग्रेजी भाषा, फाउन्डेसन वा ब्रिजिङ कोर्स तथा Post-Study Work Visa का लागि पहिल्यै योग्य बनाउने कार्यक्रम भने यसमा पर्दैनन्।

योग्य विद्यार्थीले पढाइ पूरा गरेपछि यो भिसामार्फत न्युजिल्यान्डमा ६ महिनासम्म कुनै पनि रोजगारदातासँग काम गर्न पाउनेछन्। यसका लागि आवेदन दिँदा पहिल्यै रोजगारीको अफर हुनैपर्ने छैन। यसको मुख्य उद्देश्य विद्यार्थीलाई पढाइ सकेलगत्तै रोजगारी खोज्ने समय दिनु र आवश्यक परेमा त्यसपछि लामो अवधिको काम गर्ने भिसातर्फ जान सहज बनाउनु हो।

यसका लागि विद्यार्थीले आफ्नो सम्बन्धित अध्ययनको Student Visa सकिएको तीन महिनाभित्र आवेदन दिनुपर्नेछ। साथै, आफूलाई न्युजिल्यान्डमा बस्न आवश्यक खर्चका लागि कम्तीमा ५ हजार न्युजिल्यान्ड डलर उपलब्ध रहेको प्रमाण देखाउनुपर्नेछ। यसबाहेक स्वास्थ्य, चरित्रलगायतका सामान्य भिसा आवश्यकतासमेत पूरा गर्नुपर्नेछ।

नयाँ Short-Term Graduate Work Visa भनेको लामो अवधिको Post-Study Work Visa को विकल्प मात्र होइन। न्युजिल्यान्डले विद्यमान Post-Study Work Visa को दायरा पनि विस्तार गर्दैछ। यही परिवर्तनका कारण विदेशमा Bachelor’s degree पूरा गरेका विद्यार्थीका लागि समेत एउटा महत्वपूर्ण अवसर सिर्जना भएको छ।

नोभेम्बर १६ देखि न्युजिल्यान्डमा Level 7 Graduate Diploma पूरा गरेका र Bachelor’s degree समेत भएका विद्यार्थी Post-Study Work Visa का लागि योग्य हुन सक्नेछन्। यहाँ महत्वपूर्ण कुरा के हो भने उक्त Bachelor’s degree न्युजिल्यान्डकै हुनुपर्छ भन्ने छैन। विदेशबाट प्राप्त Bachelor’s degree पनि मान्य हुनेछ।

उदाहरणका लागि, नेपालमा Bachelor’s degree पूरा गरेको कुनै विद्यार्थी त्यसपछि न्युजिल्यान्ड गएर योग्य Level 7 Graduate Diploma पूर्णकालीन रूपमा पूरा गर्छ भने, अन्य आवश्यक सर्त पूरा गरेको अवस्थामा उसले Post-Study Work Visa का लागि आवेदन दिन सक्नेछ। यस अवस्थामा विद्यार्थीले Graduate Diploma को अध्ययन भने न्युजिल्यान्डमै पूर्णकालीन रूपमा र त्यसको पूरा अवधिभर गरेको हुनुपर्छ। पहिलेको अध्ययन वा अनुभवका आधारमा क्रेडिट ट्रान्सफर वा Recognition of Prior Learning प्रयोग गरेर आवश्यक अध्ययन अवधि घटाएको भए यो नयाँ बाटोमा समस्या पर्न सक्छ।

यसरी हेर्दा नयाँ नियमले दुई फरक अवसर दिएको छ। पहिलो, न्युजिल्यान्डमा योग्य Level 5 देखि Level 7 सम्मको अध्ययन पूरा गरेका तर Post-Study Work Visa का लागि योग्य नभएका विद्यार्थीले Short-Term Graduate Work Visa मार्फत ६ महिनासम्म काम खोज्न पाउनेछन्। दोस्रो, योग्य Level 7 Graduate Diploma सँगै Bachelor’s degree भएका विद्यार्थीले नयाँ नियमअन्तर्गत Post-Study Work Visa पाउने बाटोमा प्रवेश गर्न सक्नेछन्।

Level 7 Graduate Diploma पूरा गरेका तर Bachelor’s degree नभएका विद्यार्थीका हकमा भने अवस्था फरक हुन सक्छ। यदि उनीहरूले पूरा गरेको Graduate Diploma न्युजिल्यान्डको तोकिएको योग्यतासूचीमा परेको छ भने त्यसका आधारमा Post-Study Work Visa पाउन सक्ने सम्भावना हुन्छ, तर कामसम्बन्धी विशेष सर्त लागू हुन सक्छ। यदि त्यस्तो योग्यता पनि योग्य सूचीमा छैन भने उनीहरू Post-Study Work Visa का लागि योग्य नहुने र अन्य सर्त पूरा गरेमा ६ महिनाको Short-Term Graduate Work Visa रोज्नुपर्ने अवस्था हुन सक्छ।

नयाँ Short-Term Graduate Work Visa एकपटक मात्र लिन पाइनेछ। यसको अवधि थप गर्न वा फेरि अर्को Short-Term Graduate Work Visa लिन पाइने छैन। त्यसैले यो भिसालाई स्थायी वा लामो अवधिको काम गर्ने अनुमति भन्दा पनि पढाइ र रोजगारीबीचको छोटो संक्रमणकालीन अवसरका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।

यो भिसामा काम गर्न पाउने अधिकार खुला हुनेछ। अर्थात् योग्य भिसा धारकले न्युजिल्यान्डमा कुनै पनि रोजगारदातासँग कानुनी रूपमा काम गर्न सक्नेछन्। तर आफ्नै व्यवसाय सञ्चालन गर्ने अधिकार भने यस भिसाले दिँदैन। ६ महिनाभित्र उपयुक्त रोजगारी भेटिएमा आवश्यक योग्यता पूरा गरेर Accredited Employer Work Visa जस्ता अर्को काम गर्ने भिसातर्फ जान सकिने व्यवस्था छ।

नयाँ Short-Term Graduate Work Visa का लागि आवेदन आगामी नोभेम्बर १६, २०२६ देखि न्युजिल्यान्डको Enhanced Immigration Online प्रणालीमार्फत दिन सकिनेछ। Immigration New Zealand का अनुसार १६ अगस्ट २०२६ भन्दा अगाडि नै सम्बन्धित Student Visa सकिएको विद्यार्थी भने नोभेम्बर १६ मा खुल्ने यो नयाँ भिसाका लागि योग्य हुने छैन।

त्यसैले न्युजिल्यान्डमा पढ्न जाने वा हाल अध्ययन गरिरहेका नेपाली विद्यार्थीले नयाँ नियमलाई ‘विदेशमा पढाइ पूरा गरेपछि न्युजिल्यान्डमा ६ महिनाको काम गर्ने भिसा’ भनेर बुझ्नु हुँदैन। ६ महिनाको नयाँ Short-Term Graduate Work Visa का लागि अध्ययन न्युजिल्यान्डमै पूरा गरेको हुनुपर्छ। तर Level 7 Graduate Diploma को नयाँ Post-Study Work Visa व्यवस्थामा आवश्यक Bachelor’s degree भने नेपाल वा अन्य कुनै देशबाट प्राप्त भएको भए पनि मान्य हुन सक्छ।